Quadrum Architectural Studio

01/06/2026

Սյունիքի Որոտանի կիրճը եզակի վայրերից է ոչ միայն Հայաստանում, այլև աշխարհում։ Այն անաղարտ պատմամշակութային և բնական լանդշաֆտ է, որտեղ պահպանվել է մեր ժամանակների համար հազվագյուտ միջավայրային ամբողջականությունը՝ Տաթևի վանական համալիրը, նրա անապատական (մենաստանային) համակարգը, յոթ միջնադարյան բնակատեղիները, քսաներկու եկեղեցիները, հնագույն արահետներն ու ճանապարհները, գյուղատնտեսական և անասնապահական լանդշաֆտը՝ դարավանդային այգիներով ու արոտավայրերով։ Այս բաղադրիչները, որոնք ձևավորվել են դարերի ընթացքում, մինչ այսօր պահպանել են իրենց իսկականությունն ու անաղարտությունը մասնավորապես այն պատճառով, որ տարածաշրջանը դուրս է մնացել XX դարի երկրորդ կեսի ինտենսիվ յուրացման գործընթացներից։

Մենք ներկայացնում ենք մասնագետների միավորում՝ մշակութային ժառանգության պահպանման, ճարտարապետության, հնագիտության, պատմության, սոցիոլոգիայի, ազգագրության, տարածական պլանավորման և ռազմավարական զարգացման ոլորտներից, ինչպես նաև գործընկեր կազմակերպություններ և հիմնադրամներ, որոնք գործունեություն են ծավալում Հայաստանում և դրա սահմաններից դուրս։ 2022 թ․ սկսած մեր թիմը համակարգային աշխատանքներ է իրականացնում Որոտանի կիրճի համալիրի ուսումնասիրության և վերարժևորման ուղղությամբ։ Կատարվել են դաշտային հետազոտություններ, օդային նկարահանումներ, չափագրումներ, կազմվել են բնակավայրերի հատակագծեր, ուսումնասիրվել են պատմական ուղիներն ու ավանդական հողօգտագործման ձևերը։

✨🎓Մայիսի 16-ին ավարտվեց ReSchool-ի 2025–2026 ուս. տարվա ծրագիրը Հայաստանում:

Ծրագրի ընթացքում ուսումնասիրվել է Հին Շինուհայր գյուղը՝ Որոտանի կիրճի հայտնի պատմական բնակավայրը, և մշակել են ժառանգության պահպանության վերաարժևորման նախագիծ:

Նախագծի ներկայացման ավարտին ստորագրվեց հուշագիր Տաթևի Համայնքապետարան Tatev Municipality ղեկավար Սամվել Լալայանի և ՌԵ-Դպրոցի ReSchool / Armeniaa) ղեկավար Նարինե Տյուտչևայի միջև:

🏛️ ReSchool/Armenia-ի, Ֆրանսիայի (École de Chaillot) և NUACA-ի համատեղ նախագիծ է:

#ՌԵԴպրոց #Սյունիք #Հայաստան #ժառանգություն #Տաթև

Մոտակա գործնական խնդիրը տարածքի կառավարման և վերարժևորման ծրագրի նախագծի (master plan) մշակումն է։ Դա լինելու է ոչ թե վերացական փաստաթուղթ, այլ փուլային, ռեսուրսային հիմնավորմամբ և իրատեսական գործողությունների ծրագիր։

19/04/2026

Խոսք վարպետին ...

17/04/2026

Ջիմ Թորոսյան 100

Անկախ բոլոր կոչումներից ու մրցանակներից, որոնք քիչ չէին Ճարտարապետի կյանքում, նրա անունը վաղուց արդեն 20-րդ դարի հայկական ճարտարապետության փառահեղ շրջափուլի խորհրդանիշներից մեկն է դարձել: Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ, ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ, ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի Դաշնության ճարտարապետության և շինարարության ակադեմիայի ակադեմիկոս, ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետ, Հայաստանի վաստակավոր ճարտարապետ, ՀՀ և ԽՍՀՄ պետական մրցանակների և բազմաթիվ այլ կոչումների և պարգևների դափնեկիր, Երևան և Սպիտակ քաղաքների պատվավոր քաղաքացի, ԵՃՇՊՀ պրոֆեսոր․․․Կամ պարզապես ճարտարապետ ՋԻՄ ԹՈՐՈՍՅԱՆ․․․ Ինքն էլ ամենից վեր էր դասում Ճարտարապետի կոչումը։
ՋԻՄ ՊԵՏՐՈՍԻ ԹՈՐՈՍՅԱՆԻ 100-ամյակի կապակցությամբ կազմակերվող միջոցառումներից մեկը տեղի կունենա Հայաստանի ճարտարապետների պալատում 2026 թվականի ապրիլի 23-ին, ժամը 18-ին (Բաղրամյան պողոտա 17):
Վարպետի գործընկերներն ու աշակերտները, ընտանիքի անդամները, նրան ճանաչող մարդիկ կխոսեն, կհիշեն և արժանին կմատուցեն նրա թողած ժառանգությանը: Կդիտվեն լուսանկարներ և ֆիլմեր՝ Ջիմ Թորոսյանի մասին, կհնչի նրա խոսքը:

17/04/2026

Ապրիլի 18-ին, հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային օրը, ՃՇՀԱՀ-ում, 2024 լսարանում, կկայանա Շինուհայր պատմական բնակավայրի պահպանման կրթական ծրագրի հանրային ներկայացումը:

Հրավիրում ենք ձեզ մասնակցելու Որոտանի կիրճում գտնվող Շինուհայր գյուղի հետազոտության արդյունքների շնորհանդեսին։ Սա «Ռե-դպրոցի», Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի (ՃՇՀԱՀ) և ֆրանսիական Ecole de Chaillot դպրոցի համատեղ նախագիծն է։

Երեք պատմական տների օրինակով բազմամասնագիտական թիմը կներկայացնի ամբողջ գյուղի ճարտարապետական ժառանգության հետ աշխատանքի ալգորիթմը։ Մենք իրականացրել ենք այդ տների համալիր հետազոտություն՝ կառուցվածքային առանձնահատկություններից մինչև բնակիչների անձնական պատմությունները, և պատրաստել ենք առաջարկներ դրանց նոր գործառնական նշանակության (ծրագրավորման) վերաբերյալ։

Մենք կպատմենք, թե ինչով են այդ շինությունները եզակի և ինչպես դրանց հետ աշխատանքը կարող է օրինակ դառնալ Տաթևի վանքին հարակից տարածքների ժառանգության պահպանման համար։

Ամսաթիվ՝ ապրիլի 18 (շաբաթ)
Սկիզբը՝ 13:00 Y
Վայրը՝ ՃՇՀԱՀ (NUACA), Տերյան փող. 105, 2024 լսարան

Հնարավոր է նաև մասնակցություն առցանց (օնլայն) ձևաչափով:

You are cordially invited to the presentation of the research results for Shinuhayr village, located in the Vorotan Canyon—a joint project between Re-School, NUACA, and the French school Ecole de Chaillot.

Using three historic houses as case studies, our multi-disciplinary team will demonstrate a workflow for managing the architectural heritage of the entire village. We have conducted a comprehensive study of these buildings—ranging from structural features to the personal stories of their inhabitants—and have developed proposals for their adaptive reuse and new programming.

We will discuss what makes these buildings unique and how working with such objects serves as a key to preserving the heritage of the territories surrounding the Tatev Monastery.

Date: April 18 (Saturday)
Time: 1:00 PM

Location: NUACA, 105 Teryan St., Room 2024
Online participation is also available.

25/02/2026

📍 մարզ Լոռի | համայնք Սպիտակ | գյուղ Մեծ Պարնի

Ներկայացնում ենք մեր նախագծերից, Փամբակի հովտում գտնվող Ռազմիկ Դավոյանի հայրական տան վերականգնումը եվ տարածքի բարեկարգումը

Նախագծի շրջանակում կատարվել է տարածքում առկա (պահպանված) 1800-ականների գլխատան ամրակայում՝ ավանդական մեթոդների կիրառմամբ: Ներկայումս ընթացքի մեջ է գլխատանը կից մեկհարկանի բնակելի տան կառուցումը, թանգարան–սրահի ձևավորումը, ինչպես նաև ամբողջ հողամասի համալիր բարեկարգումը։
Նախագծի հիմնական նպատակը պատմական շերտի՝ ժողովրդական տան պահպանությունն ու արժևորումն է՝ այն ներդաշնակորեն համադրելով նոր կառուցապատման հետ և ձևավորելով ամբողջական ճարտարապետական միջավայր։
Լուսանկարներում ներկայացված են տարածքի նախնական վիճակը, շինարարության ընթացքը և նախագծային գծագրերը։


ՀԱՏՎԱԾ «ԽԱՉԵՐԻ ՋԱՐԴԸ» ՊՈԵՄԻՑ

Այս տառապանքը երկարում է շատ,
Եվ իմ սրտի մեջ
Մեկը անընդհատ լալիս է, խոսում,
Եվ ինձնից առաջ ընկնելով անվերջ,
Գիշերվա միջով մեր տուն է հոսում:

Իսկ տունն անցյալի հուշերի վրա
Ննջում է արդեն տրտմությամբ իր հեզ,
Ես իմ մանկության ետևից ընկած՝
Գնում եմ մոլոր երեխայի պես:

Իմ մանկության դեմ մոլոր է մնում
Հասունությունը իմ անօգնական,-
Հին փշրանքներ են զարդարում հոգիս,
Կրակնե՛ր, բույրե՜ր, երազներ չկան:

Եվ գյուղը հանկարծ ցոլում է իմ դեմ
Ցանկապատերի քարե կարերով,
Մեր տունը և իր ցանկապատը հին՝
Կանաչ բազալտի անտաշ քարերով:

Ամեն բան մեկից զնգում է հանկարծ,
Արծաթ ձայներ են երկինք համբառնում,
Այդ փոքրիկ տնից, մոռացված տնից
Աստվածաշնչի բուրմունք եմ առնում:

Ռազմիկ Դավոյան 1973 թ.

11/02/2026

Հայաստանի պատմական մայրաքաղաք Դվինի պահպանությունն ու թանգարանացման կազմակերպման հիմնախնդիրների վերհանումը կարոտ են հրատապ լուծման, ինչպես նաև մի շարք անհրաժեշտ համալիր միջոցառումների իրականացման: Դվինի բազմամյա պարբերական պեղումները բացահայտել են արտակարգ հարուստ, բազմաշերտ և բազմաժանր նյութ` Հայաստանի տարբեր պատմական, միմյանց հաջորդող ժամանակաշրջանների ճարտարապետության ու քաղաքաշինության վերաբերյալ: 
Մեր կողմից մշակվել է Դվին քաղաքատեղիի թանգարանացման համապարփակ նախագիծ, որը ներառում է ինչպես քաղաքաշինական լուծումներ, այնպես էլ համալիր վերականգնման աշխատանքներ։ Նախագիծը նախատեսում է քաղաքատեղիի պաշտպանական համակարգի, հոգևոր և վարչական կառույցների, միջնաբերդի մուտքի և խանդակի տարածքի բարեկարգում, հնագիտական մասնաշենքով թանգարանի ստեղծում, դիտահարթակների և տեղեկատվական կենտրոնի կառուցում, լուսաձայնային և տեսահսկման համակարգերի տեղադրում, ինչպես նաև տեղեկատվական ու փոքր ճարտարապետական ձևերի իրականացում։
 
Նախագծի իրականացում 2023թ
Պատվիրատու՝ ՀՏԶՀ

21/01/2026

Վերարժևորելով անցյալը, ինչպես պահպանելով պատմական բնակավայրը այն ներառել ժամանակակից սոցիալ մշակութային կյանք

ՃՇՀԱՀ, 2024 լսարան, հունվարի 24, շաբաթ, ժամը 14:00

Շինուհայր․ վերարժևորման ո՞ր մոդելը կարող է պահպանել համայնքի պատմամշակութային ժառանգությունը

Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի, Ռե–Շկոլա գիտակրթական կազմակերպության, և ժառանգության պահպանման ֆրանսիական École de Chaillot բարձրագույն դպրոցի համատեղ հետազոտական ծրագիրը հրավիրում է ՀՀ Սյունիքի մարզի Շինուհայր գյուղի տարածքի համալիր վերլուծության ներկայացմանը։
Շինուհայրի մշակութային լանդշաֆտը, Տաթևի վանական համալիրի հետ միասին ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի նախնական ցուցակում։

💡 Ծրագրի հայեցակարգի ներկայացման ընթացքում կքննարկվեն հետևյալ հարցերը․

Ի՞նչ տեսք ունի Շինուհայր պատմական համայնքը այսօր։

Ո՞րն է Շինուհայրի նյութական և մշակութային ժառանգությունը, որը ենթակա է պահպանման։

Տարածքների վերակենդանացման ո՞ր մեթոդներն ու գործառույթներն են ապացուցել իրենց արդյունավետությունը նմանատիպ համատեքստում։

Ինչպե՞ս է կազմակերպված համայնքի ներկայիս կյանքը և ո՞վ պետք է կառավարի Շինուհայրում փոփոխությունների գործընթացները։

📑 Համապարփակ հետազոտության արդյունքում կմշակվի Շինուհայրի զարգացման գլխավոր հատակագծի տեխնիկական առաջադրանքը։

📅 Երբ․ շաբաթ, 24.01.2026
🕒 Ժամը․ 14:00
📍 Որտեղ․ Երևան, Տերյան 105, ՃՇՀԱՀ, լսարան 2024

💻 Հնարավոր է նաև մասնակցություն առցանց ձևաչափով։

✨ Բացահայտեք, թե ինչպես կարելի է նոր կյանք ներշնչել լքված ժառանգությանը։

17/01/2026

Ֆրանսիայի Վալանս պարբերականի 2026 թվ. հունվարյան համարի Դիմանկար խորագրով էջում Րաֆի Բեդրոսյանն է

Րաֆի Բեդրոսյանը չգիտի իր ծննդյան ճշգրիտ օրը, սակայն գիտի՝ ծնվել է 1964 թվականին ինչպես ինքն է ասում, Միջագետքում՝ Տիգրիս և Եփրատ գետերի միջև, Սիրիայի Ղամիշլի քաղաքում։ Նրա ծնողները այնտեղ էին հասել 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունից հետո։ Հայրը, որբացած ու ծնողների սպանությանը ականատես, դարձել էր կոշկակար, ամուսնացել դերձակի հետ և ունեցել տասը զավակ, որոնցից իններորդը Ռաֆին էր։

Նա մեծացել է երկլեզու միջավայրում՝ արաբերեն և հայերեն, իսկ երրորդ լեզուն՝ ֆրանսերենը, բացահայտել է Ֆրանսիա տեղափոխվելուց հետո։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո նա մեկնել է Վալանս՝ շարունակելու ուսումը։ «Ֆրանսիայում ես ազատ էի իմ ընտրությունների մեջ»,— ասում է նա։ Համալսարանում սովորել է ֆրանսերեն, աշխատել շուկաներում և այնտեղ զարգացրել իր հաղորդակցական հմտությունները։

Մի սովորական հետիոտնային անցումից ծնվեց նրա ապագա մասնագիտության գաղափարը. «Ֆիզիկական աշխարհի և նրբագեղության միջև կա ճարտարապետություն»։ Ընդունվեց Սենտ-Էտիենի ճարտարապետական դպրոց, որտեղ ստեղծագործական անհանգստությունը դարձավ ներշնչանք։

1997 թվականին Րաֆին հիմնեց իր ճարտարապետական ընկերությունը, դասավանդեց Սենտ-Էտիենում և Երևանում, և իր ձեռագրով ձևավորեց Վալանսի մի շարք շենքեր։ Նա համոզված է՝ իրական ինտեգրումը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ սեփական մշակույթը յուրացնում ես նույնքան խոր, որքան տեղացիները։

Րաֆին կազմակերպում է ուսումնական այցեր Հայաստան, ունի տասը տարեկան դուստր Անի, և Արենիում զբաղվում է գինեգործությամբ։ Նրա մասնակցությամբ ստեղծված գինիները շուտով կհասնեն նաև Վալանսի սեղաններին, այդ թվում՝ «Սևան» ռեստորան։

2026 թվականին Րաֆի Բեդրոսյանը դարձավ «Հաջող ինտեգրման մրցանակի» դափնեկիր՝ արժանանալով Վալանսի համայնքի բարձր գնահատանքին։