19/05/2025
Սառեցման նյութերը անփոխարինելի են ժամանակակից կյանքի համար, սակայն դրանց ազդեցությունը մոլորակի վրա զգալի է։ Փաստորեն, սառեցման արդյունաբերությունը կազմում է գլոբալ CO2 արտանետումների 10 տոկոսը։ Սառեցման համակարգերը ոչ միայն օգտագործում են մեծ քանակությամբ էներգիա, այլև սառեցման գազերն ինքնին վնասակար են օզոնային շերտի համար։ Հիդրոքլորոֆտորածածրածինները (HCFC) և քլորոֆտորածածրածինները (CFC) ջերմոցային գազեր են, որոնք մթնոլորտ արձակվելու դեպքում քայքայում են օզոնի շերտը, նպաստելով գլոբալ տաքացմանը։
Սառեցման յուրաքանչյուր տեսակ ունի գլոբալ տաքացման ներուժ (GWP) — ցուցանիշ, որը թույլ է տալիս համեմատել տարբեր գազերի ազդեցությունը գլոբալ տաքացման վրա։ CO2-ը համարվում է հիմքը՝ GWP 1 ցուցանիշով։ Օրինակ, R410a սառեցման նյութը ունի 2088 GWP, ինչը համարժեք է 2088 մետրիկ տոննա CO2-ի։ Այդ իսկ պատճառով ակտիվ քայլեր են ձեռնարկվում՝ բարձր GWP ունեցող սառեցման նյութերից հրաժարվելու ուղղությամբ։
Սառեցման արդյունաբերության ապագան ապահովելու համար անհրաժեշտ է ակտիվ ջանքեր գործադրել՝ հեռանալու բարձր GWP ունեցող սառեցման նյութերից։ Օդորակման սարքավորումները, որոնք օգտագործում են ցածր GWP ունեցող սառեցման նյութեր, ոչ միայն օգտագործում են ավելի քիչ էներգիա, այլև այդ գազերն ավելի քիչ վնաս են հասցնում մոլորակին։ Էներգիայի օգտագործման նվազեցումն ու գլոբալ տաքացման ներուժի փոքրացումը զգալի քայլ են սառեցման արդյունաբերության ածխածնային հետքը նվազեցնելու ուղղությամբ։
Իրավական նորմերն ու ստանդարտները արդյունաբերությանը մղում են դեպի ցածր GWP ունեցող գազերի օգտագործում՝ հրահրելով այրվող սառեցման նյութերի լայն կիրառություն։ Հաճախ ցածր GWP ունեցող սառեցման նյութերը ավելի դյուրավառ են և պահանջում են փոքր քանակությամբ լիցքավորում, սակայն արդյունաբերությունը հստակորեն նախընտրում է դրանք՝ գլոբալ տաքացման ազդեցությունը նվազեցնելու նպատակով։ Սակայն չի կարելի անտեսել այդ նոր սառեցման նյութերի հետ կապված անվտանգության լրացուցիչ մտահոգություններն ու պահանջները։ Քանի որ մենք շարժվում ենք դեպի ցածր GWP ունեցող սառեցման նյութերի կիրառություն, անվտանգության պահպանումը պետք է շարունակի մնալ առաջնահերթություն։
Աշխատելով A2L և A3 դյուրավառ գազերի հետ՝ աշխատողները պետք է տեղյակ լինեն դրանց հետ կապված հավելյալ վտանգներին, ինչպես նաև տարբեր սառեցման նյութերի հետ աշխատելու տարբերություններին ու նրբություններին։ Անհրաժեշտ է հստակ պատկերացում ունենալ, թե ինչ է համարվում անվտանգ աշխատանք տվյալ սառեցման նյութի համար, ինչպես նաև ընդհանրապես՝ ինչպես ապահով աշխատել ճնշման տակ գործող սարքավորումների և պայթուցիկ նյութերի հետ։ Արդյունաբերության ողջ շրջանակում F-գազերի ինժեներների պատրաստվածության բարձրացման և PE(S)R-ի ու DSEAR-ի համապատասխան անվտանգ աշխատակարգերի իմացության խթանումը կօգնի պաշտպանել ու ապագայազերծել ոլորտը սպասվող փոփոխությունների համար։
Սառեցման արդյունաբերության ապագան մեծապես կկենտրոնանա միաժամանակ և՛ անվտանգության ապահովման, և՛ բնապահպանական վնասի նվազեցման վրա։ Քանի որ սկսում ենք զարգացնել և օգտագործել ցածր բնապահպանական ազդեցությամբ սառեցման նյութեր, անհրաժեշտ է ապահովել աշխատուժի շարունակական վերապատրաստումը՝ նրանց վստահությունն ու մասնագիտական պատրաստվածությունը պահպանելու համար՝ շուկայում տեղի ունեցող արագ փոփոխություններին համընթաց։ Ապագայի սառեցման արդյունաբերությունն զգալիորեն կտարբերվի այսօրվա արդյունաբերությունից, սակայն արդյունաբերության մակարդակով հանձնառության և բավարար ներդրումների դեպքում հնարավոր է ապահովել ինչպես անվտանգ աշխատելաոճը, այնպես էլ նվազեցնել ոլորտի ածխածնային ազդեցությունը։
