ARAT architecten

04/09/2026

SCHACHTBOK HEUSDEN-ZOLDER ■ Een nieuwe kroon voor de schachtbok

Een skybox van 20,4 ton boven op de iconische schachtbok hijsen? Deze week werd het werkelijkheid. 🚧

ARAT architecten werd aangesteld voor de restauratie en herbestemming van de historische schachtbok van Heusden-Zolder, in samenwerking met .architecten, , , .nv en .

Deze week werd één van de meest technisch uitdagende fases van het project gerealiseerd: de skybox van 20,4 ton werd op de schachtbok gehesen. Samen met de plaatsing van het nieuwe dak vormt dit een cruciale stap in de restauratie van deze voormalige schachtbok.

De nieuwe ruimte op het hoogste niveau wordt onderdeel van de verdere ontwikkeling van The Pit als locatie voor meetings, incentives, congressen en events. Bovenop de skybox komt bovendien een uitkijkplatform met zicht over de historische mijnsite en de omgeving.

Volgende stap?
Het nieuwe dak, een volledige reconstructie naar historisch model, wordt op de schachtbok geplaatst - zodra de wind het toelaat. 🌬️

📸 Foto’s: Gemeente Heusden-Zolder

04/09/2026

SINT-JORISPOORT NINOVE (2/2) ■ ARAT Architecten werd aangesteld voor de restauratie van het historische poortgebouw van het voormalige Sint-Jorisschuttershof, vandaag onderdeel van het Hartencollege. Het schuttershof ontstond omstreeks 1250 aan de oostelijke stadsvesten. Na vernieling in de 16de eeuw werd het poortgebouw in de 17de eeuw heropgericht. Later kreeg het een nieuwe bestemming als schoolgebouw.

De waardevolle 17de-eeuwse eiken dakstructuur werd gerestaureerd en volgens het sarkingprincipe geïsoleerd, waardoor de historische spanten volledig zichtbaar blijven. De zolder kreeg een nieuwe dragende ondervloer en werd voorzien van brandveilige en akoestische voorzieningen, zodat de ruimte als klaslokaal kan worden gebruikt. Ook de vloeren op de andere verdiepingen werden geïsoleerd en brandveilig gemaakt in functie van het gebruik als klaslokalen.

Daarnaast werden de 18de-eeuwse stucwerkplafonds op de verdieping en de waardevolle zichtbare houten zolderingen met moer- en kinderbalken op de begane grond zorgvuldig gerestaureerd. Ook de neogotische sjabloonschildering op de binnenwand van een lokaal bleef behouden. De historische planindeling werd hersteld en opnieuw leesbaar gemaakt.

Zo werd een later toegevoegde binnenmuur verwijderd waar deze de historische kachelnis doorsneed. Hierdoor kon de oorspronkelijke nis opnieuw worden hersteld en zichtbaar gemaakt.

Het gebouw werd bovendien energetisch verbeterd met een lucht-waterwarmtepomp, kalkhennepisolatie aan de binnenzijde van de gevels en geïsoleerd schrijnwerk. Zo wordt het historische gebouw niet alleen behouden, maar ook opnieuw duurzaam en comfortabel inzetbaar als school. De aangrenzende nieuwbouw biedt ruimte aan de nodige technieken, waardoor het historische poortgebouw zo goed als gevrijwaard blijft van storende technische installaties.

■ Architect: ARAT ■ architecten
■ Aannemer: PIT-EIFFAGE
■ Opdrachtgever: Vzw Hartencollege

04/09/2026

SINT-JORISPOORT NINOVE (1/2) ■ ARAT Architecten werd aangesteld voor de restauratie van het historische poortgebouw van het voormalige Sint-Jorisschuttershof, vandaag onderdeel van het Hartencollege. Het gebouw is sinds 2001 beschermd als monument en geldt als de oudste bewaarde stadspoort van Ninove.

De restauratie van de Sint-Jorispoort is voorlopig opgeleverd. Enkele afwerkingen moeten nog worden uitgevoerd, waaronder de plint in kalktrasmortel en het kelderluik. Ook het schrijnwerk van de toegangspoort wordt nog groen geschilderd, overeenkomstig met de resultaten van het stratigrafisch onderzoek.

Een belangrijke ingreep was het verwijderen van de 20ste-eeuwse cementbepleistering, die vocht vasthield en het historische metselwerk beschadigde. Na het ontpleisteren werden verschillende bouwsporen zichtbaar, waaronder natuurstenen venster- en poortomlijstingen. Omdat het metselwerk sterk verweerd was, werd gekozen om de gevel te kaleien. Deze afwerking laat de gevel beter ademen en beschermt het metselwerk, terwijl de historische bouwsporen zichtbaar en herkenbaar blijven.

De voorgevel kreeg ook opnieuw vensterschrijnwerk dat refereert naar de vroegere kruisramen. De 18de-eeuwse gevelordonnantie werd hierbij hersteld (door een later toegevoegde deur te vervangen door een identiek venster, naar historisch model).

Verder werden op de site twee niet-waardevolle gebouwen afgebroken en vervangen door een sobere nieuwbouw. Deze werd ingeplant op de voetafdruk van de voormalige gebouwen. De nieuwbouw werd tegen het historische gebouw geplaatst met een transparante glazen tussenpartij die het onderscheid tussen oud en nieuw duidelijk leesbaar maakt. In deze tussenruimte werd de nieuwe trappenhal ondergebracht. Hierdoor kon de historische planindeling van het poortgebouw maximaal behouden blijven.

■ Architect: ARAT ■ architecten
■ Aannemer: PIT-EIFFAGE
■ Opdrachtgever: Vzw Hartencollege

01/09/2026

𝐒𝐂𝐇𝐀𝐂𝐇𝐓𝐁𝐎𝐊𝐊𝐄𝐍 𝐂-𝐌𝐈𝐍𝐄 𝐖𝐈𝐍𝐓𝐄𝐑𝐒𝐋𝐀𝐆 ■ De restauratie van de iconische schachtbokken van C-mine is gestart.

De komende maanden wordt ingezet op het duurzaam behoud en herstel van het historische staalskelet van beide schachtbokken. Met een hoogte van 42 en 71 meter worden ze volledig gestraald, waarna het staal grondig wordt geïnspecteerd en waar nodig hersteld. Vervolgens worden de constructies opnieuw behandeld met een beschermend verfsysteem, afgestemd op de specifieke eisen van het bestaande staal.

Beide schachtbokken zijn sinds 1992 beschermd als monument omwille van hun industrieel-archeologische waarde. Ze maken deel uit van de voormalige steenkoolmijn van Winterslag, die in 1988 werd gesloten. Bovendien zijn ze respectievelijk het oudste exemplaar van Limburg (1915) en het jongste (1963).
Samen vormen de schachtbokken een unieke getuige van de Limburgse industrialisatie en het mijnverleden. De mijnschachten waren de belangrijkste circulatiewegen van het ondergrondse mijnbedrijf. Personenverkeer en het transport van machines en bouwstoffen naar de ondergrondse werken verliepen via de schachten. Daarnaast waren ze cruciaal voor de aan- en afvoer van verse lucht. Ook waterleidingen, elektrische stroom en persluchtleidingen werden in de schachten aangebracht. De schachten werden dan ook de ‘slagaders’ van de mijn genoemd.

De werken zullen ongeveer één jaar in beslag nemen. Alleen al de opbouw van de stellingen voor de hoogste schachtbok neemt zo’n drie maanden in beslag. Met deze restauratie krijgen de schachtbokken opnieuw de nodige bescherming, zodat ze ook in de toekomst een herkenbaar onderdeel kunnen blijven van het industriële erfgoed van Genk.

▪ Architect: ARAT architecten
▪ Aannemer: Monument Vandekerckhove
▪ Opdrachtgever: Stad Genk / AGB

14/08/2026

HANDSCHOENMARKT ANTWERPEN ■ De restauratie van de historische panden Gulden Sweert en Roose aan de Handschoenmarkt in Antwerpen is afgerond. De historische panden zijn vandaag de thuis van bierwinkel . ARAT architecten stond in voor de restauratie van de gevels, het buitenschrijnwerk en de bedaking.

De 17de-eeuwse bak- en zandsteengevel kreeg opnieuw zijn oorspronkelijke uitstraling dankzij de reconstructie van de kruisvensters met witstenen monelen naar historisch model. Daarmee wordt niet alleen het authentieke gevelbeeld hersteld, maar ook de stabiliteit van de gevel verbeterd doordat de overspanningen worden verkleind. De nieuwe ramen combineren hedendaags comfort met een historische uitstraling dankzij glas-in-lood aan de buitenzijde en aan de binnenzijde heldere beglazing. De zolderopening en een raam op de tweede verdieping kregen geperforeerde stalen luiken met daarachter dubbele isolerende beglazing als eigentijdse interpretatie van de historische luiken. Zo wordt het oorspronkelijke gevelbeeld benaderd zonder in te boeten aan daglicht.

➡️ Swipe voor de foto's vóór en na de restauratie.

Opdrachtgever: .
Aannemer: .eiffage

01/07/2026

🌿 De groene speelplaats van basisschool Wijngaard in Herentals krijgt stilaan vorm!

De aanleg van de hoofdstructuur is bijna afgerond. Dit najaar worden de bomen, bodembedekkers, hagen en struiken aangeplant en krijgt de speelplaats haar groene invulling.🌳

Aannemer & dronebeelden: AGBb uit Arendonk
Opdrachtgever: kOsh Herentals

30/06/2026

TRAPKOOIEN TREINSTATION VILVOORDE ■ De restauratie van de historische trapkooien in het treinstation van Vilvoorde is afgerond. ARAT Architecten stond in voor de restauratie van deze waardevolle glas- en metaalconstructies uit het begin van de 20e eeuw. De metalen trapkooien met hun glazen koepels en luifels zijn een bijzonder voorbeeld van de industriële architectuur uit die periode, met subtiele verwijzingen naar de art nouveau.

De ijzeren structuur rust op een sokkel in blauwe hardsteen, afgewerkt met een lage bakstenen borstwering. Aan de binnenzijde werd de verdwenen marmeren lambrisering in Gris des Ardennes zorgvuldig gereconstrueerd naar historisch model, met respect voor het oorspronkelijke ontwerp en de materiaalkeuze.
Als zeldzaam bewaard relict in situ maken de trapkooien deel uit van een bijzondere spoorweggeschiedenis. De spoorverbinding Brussel–Mechelen, die Vilvoorde doorkruist, was immers de eerste openbare spoorlijn op het Europese vasteland.

➡️ Swipe voor de foto's vóór en na de restauratie.

Opdrachtgever: .be .be
Aannemer:

25/06/2026

ARAT architecten stond in voor de restauratie van de middeleeuwse lakenhal in Herentals. De binnenrestauratie werd in mei opgeleverd waarbij na een lang en intens traject ook de Fraikincollectie opnieuw is thuisgebracht in haar historische context. Tijdens de braderijdagen tot 27 juni kan je het Fraikinmuseum zelf komen ontdekken, telkens van 13u tot 17u. Kom langs en ervaar dit stukje erfgoed in zijn vernieuwde setting!

13/05/2026

LAKENHAL HERENTALS ■ De binnenrestauratie van de middeleeuwse Lakenhal in Herentals is eindelijk opgeleverd! Na een lang traject is ook de Fraikincollectie opnieuw thuisgebracht in haar historische context.

ARAT Architecten creëerde een nieuwe dialoog tussen de verschillende historische lagen van het gebouw, met opnieuw zicht op de indrukwekkende dakgebinten en een scenografie die verwijst naar het 19de-eeuwse Fraikinmuseum van architect Taeymans. Tijdens de werken kwamen bovendien verschillende verborgen historische elementen aan het licht, waaronder een keldertrap, resten van plafondafwerkingen, een schouw en muurfragmenten in ijzerzandsteen.

In het kader van kunstenfestival STORMLOOP26 kan je de Lakenhal nog heel de maand mei bezoeken, telkens in het weekend van 12u tot 18u.
▪
▪
▪
Opdrachtgever: Stad Herentals
Aannemers: INREBO en Altri Tempi

07/05/2026

Het bewogen verhaal van de kolenwasserij van Beringen is er één van lange adem, van dreigende sloop tot een nieuwe toekomstvisie. Lees hier meer over hoe een van de grootste industriële gebouwen van Vlaanderen nieuw leven krijgt binnen het Be-Nature-project, waarbij ARAT architecten werd aangesteld om een nieuwe toekomst te ontwerpen voor de monumentale kolenwasserijen 1 & 3 op de mijnsite van Beringen.

Artikel door Jan Vilain voor Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning (VRP).

De kolenwasserij van Beringen, een van de grootste industriële gebouwen in Vlaanderen, werd in 1994 beschermd als monument. Vanwege hoge restauratiekosten en moeilijkheden bij de herbestemming werd in de periode 2018-2020 een procedure gestart om de bescherming van delen van het complex op te heffe...