12/06/2026
Uw pakje koffie (uit de supermarkt) schiet naar recordprijzen (maar de boer profiteert niet mee)
Het viel u vast al op in de supermarkt: dat pak koffie is fors duurder geworden. Maar toch profiteert niet iedereen mee van die hoge prijzen. Aandeelhouders van koffiebranders wrijven zich in de handen, maar voor de boeren blijven armoede en klimaatstress dagelijkse kost.
Dit artikel is geschreven door
Liese Aerts
Gepubliceerd op 11 juni 2026
De koffieprijzen bereikten in 2025 historische records op de wereldmarkt, met uitschieters tot wel 4,40 dollar per 450 gram voor de arabicaboon. Maar de boer in Ethiopië of Vietnam plukt er nauwelijks de vruchten van. De extra winst wordt opgeslokt door exploderende kosten voor meststoffen, energie en transport.
In acht op de tien belangrijkste koffielanden verdient een gemiddeld boerenhuishouden nog steeds niet genoeg om fatsoenlijk van te leven. Dat blijkt uit cijfers van de nieuwste koffiebarometer van VOCAL
https://vocalnetwork.org
Het rapport legt een pijnlijke realiteit bloot: de koffiesector overleeft grotendeels door onbetaalde arbeid. Vrouwen verrichten tot 70 procent van het werk op de plantages, maar hebben vaak geen landrechten of toegang tot krediet. Zonder de gratis inzet van familieleden – in sommige gevallen gaat het ook om kinderen – zou het hele systeem van ‘goedkope’ koffie simpelweg instorten.
Ook de waarde-extractie aan de top van de keten is ongezien. Voor een pak gewone gemalen koffie in de supermarkt ontvangt de boer netto ongeveer 4 procent van de prijs. Bij de populaire koffiecapsules is dat contrast nog opvallender: van elke 28 euro aan extra waarde die een luxecapsule genereert ten opzichte van gemalen koffie, ziet de boer 36 cent. De rest vloeit naar branding, marketing en de aandeelhouders van giganten als Nestlé en Starbucks.
Opvallend is de opkomst van greenhushing: bedrijven praten minder over hun duurzaamheidsdoelen om kritiek of juridische stappen te vermijden. Ze ruilen onafhankelijke keurmerken zoals Fairtrade of Rainforest Alliance steeds vaker in voor eigen, minder transparante verificatiesystemen. Geen enkele van de vijftien grootste spelers geeft volledige openheid over wat ze de boer echt betalen of hoe hun contracten eruitzien, meldt het rapport nog.
Multistakeholder-initiatieven’ (MSI’s), bedoeld om de sector samen te brengen, blijken vaak tandeloos. De agenda wordt bepaald door de partijen met het grote geld: branders en westerse donoren. De stem van de boer blijft eerder marginaal.
De enige hoop lijkt van hogerop te komen. Nieuwe Europese wetgeving zoals de EUDR (tegen ontbossing) en de CSDDD (mensenrechten en milieueffecten) dwingt bedrijven tot meer verantwoording. Vanaf 2029 wordt het recht op een leefbaar inkomen voor boeren zelfs een juridische standaard binnen de EU.
LEES OOK IN DE MORGEN
Geselecteerd door de redactie
Hoe maak je je kop koffie zo duurzaam mogelijk?
De Braziliaanse koffieboer die de droogte overleefde, casht nu de hoofdprijs
De koffieprijzen rijzen de pan uit, maar koffieboeren zien geen reden tot vieren: ‘Veel producenten beginnen de hoop te verliezen’
40 uitmuntende koffiebars in Vlaanderen en Brussel: deze adresjes tillen je cafeïneverslaving naar een hoger niveau
