13/03/2024
आज जागतिक प्लंबिंग दिवस आहे त्यानिमित्ताने सध्याच्या घरातील अत्यावश्यक घटक असणाऱ्या plumbing system बद्दल थोडी माहिती घेऊया.
आत्ता अगदी वाडी वस्तीवर सुद्धा RCC घर बांधलं जातय. 25-30 वर्षा पुर्वी पर्यंत संडास बाथरूम घरात नको. संडास घरापासून थोडे लांब आणि बाथरूम शेवटच्या भिंतीनंतर असे नियम खेडेगावात होते. अजुनही आहेत.
पण आता बहुतांश घरात WC Bathroom आर्किटेक्ट प्लॅनिंग नुसार काही वेळेस वास्तुशास्त्रानुसार असते. WC Bathroom मध्ये टाइल्स कोणत्या लावायच्या, बाथरूम मधील CP Sanitary fittings भारी डिझाईन चे घ्यायचे याबाबत जोरदार चर्चा असते. या सर्वात दुर्लक्षित भाग राहतो तो plumbing piping.
या पोस्ट सोबतचा फोटो पहा. बांधकाम पूर्ण करून त्याचा क्युरींग पिरियड पूर्ण झाल्यानंतर plumbing piping करावे. प्लास्टर करण्या अगोदर या piping चे प्रेशर टेस्ट करून घ्यावे. जॉइंट मधून leakage नाही याची खात्री करून घ्यावी आणि नंतरचं प्लास्टर करावे. पाईप बसवण्यासाठी भिंती मध्ये जे खाचकम केलेले असते ते आधी भरून घ्यावे. construction केमिकल्स तयार करणाऱ्या बहुतांश कंपन्यांनी आत्ता यासाठी विशिष्ठ मिश्रण तयार केली आहेत. पाईप भोवतीचा भाग या मिश्रणाने भरावा.
सध्या plumbing piping साठी UPVC, CPVC आणि SWR पाईप उपयोगात आणले जातात. Supreme, Ashirwad, Phinolex, Astral, Prince, Wavin अशा विविध कंपन्या असे पाईप तयार करतात. असे पाईप खरेदी करताना ISI मार्क जरूर तपासावा.
WC Bathroom मध्ये plumbing piping आणि water proofing या कामाकडे अजिबात दुर्लक्ष होता कामा नये नाहीतर आयुष्यभर त्रास सहन करावा लागतो. या दोन वेगवेगळ्या एजन्सी असतात आणि प्रत्येकाला आपले काम संपवून जायचे असते. या घाई गडबडीत कामाच्या दर्जा कडे दुर्लक्ष होते. भिंतीवरील plumbing piping आणि outlet साठी करावी लागणारी तोडफोड पूर्ण झाल्याशिवाय waterproofing ला सुरूवात करूच नये.
Waterproofing नेहमी डब्बल लेअर असावे. म्हणजे स्लॅब चा जो भाग आहे त्याला सुरुवातीलाच chemical waterproofing करून घ्यावे. इथे एकदा water ponding टेस्ट करावी. ही टेस्ट successful झाल्यानंतर ह्या केमिकल लेअर वर प्लास्टर करून या लेअर ला सुरक्षित करावे आणि त्यानंतरच आउटलेट piping चे काम करावे. या नंतर मग brickbat coba, concrete coba आणि टॉप लेअर केमिकल वॉटर प्रूफिंग.
Plumbing piping मध्ये होणारी RCC member ची तोडफोड जी मुख्यतः आउटलेट piping साठी केली जाते ती आपण टाळू शकतो. यासाठी घराचा प्लॅन तयार करताना आर्किटेक्ट इंजिनिअर कडून plumbing डिटेल्स सुद्धा तयार करून घ्यावेत आणि स्लॅब भरत असताना प्रस्तावीत आउटलेट च्या जागी sleev टाकावी म्हणजे पुढे जावून RCC Beam, Slab मध्ये तोडफोड करायची गरज लागणारं नाही.
बाथरूम वॉल वर ज्या टाईल्स आपण फिक्स करणार आहोत त्यांचं selection हे Plumbing piping सुरू करण्या अगोदर करावे. विशेषत: टाइल्स ची size आणि design pattern. आपल्या CP fittings चे विशेषत: shower panel चे position नुसार piping करावे लागते. नाहीतर tile joints आणि या CP fittings ची लाईन मॅच करत नाही. Plumbing piping ची सुरुवात करण्या अगोदर selection झालेल्या टाइल्स ची मार्किंग भिंतीवर करावी आणि आर्किटेक्ट कडून चेक करून घ्यावे.
Er. Vidyanand Gavade
[email protected]
