01/07/2021
#कृषीदिन
आज महाराष्ट्र कृषी दिन. राज्याचे पहिले महसूल मंत्री व तिसरे मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांचा जन्मदिवस कृषी दिन म्हणून साजरा केला जातो. वसंतराव नाईक यांचा जन्म 1 जुलै 1913 रोजी यवतमाळ जिल्ह्यातील गहुली, ता. पुसद या गावात झाला. सलग 11 वर्षे महाराष्ट्र राज्याचे मुख्यमंत्रीपद भुषवलेले एकमेव व्यक्ती म्हणजे वसंतराव नाईक होय. नागपूर विद्यापीठामधून B.A.LLB पदवी मिळवलेल्या वसंतरावानी काही काळ पुसदमध्ये वकिली व्यवसाय केला. 1946 ते 59 या कालावधीमध्ये त्यांनी पुसद नगरपालिकेचे अध्यक्षपद सांभाळलं. 1956 साली वसंतराव द्विभाषिक मुंबई राज्याच्या सहकार, कृषी, महसूल मंत्रीपदी विराजमान झाले. 1960 साली मराठी भाषिक महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाल्यानंतर वसंतरावांकडे महसूल खात्याची जबाबदारी कायम ठेवण्यात आली. यशवंतराव चव्हाण यांची देशाचे संरक्षण मंत्री म्हणुन निवड झाल्यानंतर महाराष्ट्राची धुरा मारोतीराव कन्नमवार यांच्याकडे आली. परंतु अल्पकाळात मारोतीरांवाच्या निधनाने रिक्त झालेल्या मुख्यमंत्री पदावर वसंतरावांची निवड करण्यात आली. 1963 ते 1975 या वसंतराव नाईक यांच्या मुख्यमंत्रीपदाच्या कार्यकाळाला “कृषीपर्व” म्हणुनच ओळखलं जावं इतकं काम त्यांनी केले. त्यांच्या काळात महाराष्ट्रामध्ये राहुरी, अकोला, परभणी आणि दापोली या ठिकाणी कृषी विद्यापीठांची स्थापना करण्यात आली. कृषी विद्यापीठांच्या स्थापनेत त्यांनी महाराष्ट्राचा सर्व प्रादेशिक समतोलही साधला. रोजगार हमी योजनेची अमंलबजावणी, महाबीजची स्थापना, कापूस एकाधिकार योजना या सारख्या अनेक कामांचा समावेश त्यांच्या कार्यकाळात होतो. दुष्काळामध्ये गावतळी खोदण्याचा निर्णय घेत वसंतरावांनी पाणी आडवण्याच्या संकल्पनेला मुर्तरुप दिले. त्यामुळेच या बंधाऱ्याना वसंत बंधारा म्हणुन ओळखले जाते. शेती व शेतकरी संपन्न झाला तरच देश संपन्न होईल, असा संदेश देणाऱ्या वसंतरावांना हरितक्रांतीचे प्रणेते म्हंटले जाते. वसंतरावांनी पुण्यात शनिवारवाड्यातील कार्यक्रमात “ पुढील दोन वर्षामध्ये महाराष्ट्र धान्याबाबत स्वंयपुर्ण झाला नाही तर मी स्वता फाशी जाईन ”अशी घोषणा करुन एकच खळबळ माजवली होती. पुढच्या दोन वर्षात वसंतरावानी अथक परिश्रम घेत महाराष्ट्राला अन्नधान्यात स्वंयपुर्ण करुन आपला शब्द खरा करुन दाखवला. आपले संपुर्ण आयुष्य शेतकऱ्यांच्या विकासाकर्ता वाहणाऱ्या महामानवाच्या जयंतीनिमित्त त्यांना विनम्र अभिवादन.......
@ब्रम्हा चट्टे
#कृषीदिन
