09/01/2026
Archi චැට් 30
"අමුද්රව්ය සුනාමිය"
ගොඩනැගිලි ඉදිකරන්නේ අමුද්රව්ය වලින්. අමුද්රව්ය නැතුව කිසිම ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකරන්න බෑ. ඇත්තටම බැරිත් නෑ. සිහින මාලිගා ඉදිකරන්න භෞතික අමුද්රව්ය අවශ්ය නෑ.කොහොමෙන් කොහම වෙත් දැන් නම් ගොඩනැගිලි කලාව නැත්නම් ආකිටෙක්ච කියන්නේ අමුද්රව්ය වලින් ඉහ වහා ගිය පරාසයක්. ඉවරයක් නැති අමුද්රව්ය. ලෝකය දියුණු වීමත් එක්ක ලෝකයේ විවිධ රටවල් වලින් අතිවිශාල ප්රමාණයක අමුද්රව්ය ප්රවාහයක් ගලාගෙන යනවා. ගොඩනැගිල්ලක පාඩමේ ඉඳන් පියස්ස දක්වාම එකම ක්රියාවක් සඳහා යොදාගන්න පුළුවන් අමුද්රව්ය විශාල ප්රමාණයක් තිබෙනවා. උදාහරණයක් විදිහට ගොඩනැගිල්ලක පොලව නිමා කරන්න අපිට කොතරම් නම් ක්රම තියෙනවද? ඉස්සරනම් ගෙදරක පොළවක් නිමා කරන්න තිබ්බේ ඉතාම සීමිත අමුද්රව්ය ප්රමාණයක්. එක්කෝ ගොම අතුරන ලද පොලව, නැත්නම් මැටි, නැත්නම් සිමෙන්ති, එහෙමත් නැත්නම් ලී. ඒත් දැන්, ටයිල් නම් ටයිල් වර්ග කොච්චරක් තියෙනවද, ලී නම් විවිධ ලී වර්ග, ස්වභාවික ලී වෙනුවට ප්ලාස්ටික් ලී, නැත්නම් සෙරමික් ලී, නැත්නම් විවිධ සිමෙන්ති වර්ග, ඇපොක්සි, ගල්, ග්රැනයිට්, ක්වාට්ස්, තව කොච්චර තියෙනවද? තවත් උදාහරණයකට ගත්තොත් වහලය, උළු, ඇස්බෙස්ටොස්, සින්ක් ඇලුමිනියම්, ප්ලාස්ටි, රෙක්සින්, විවිධ රෙදි වර්ග ඔය විදිහට කෙළවරක් නැති අමුද්රව්ය.
මට හිතෙන්නේ මේ වගේ අමුද්රව්ය සුනාමියක් ඇතුලේ ඉදිකිරීම් ශේෂ්ත්රයේ ඉන්න සෑම කෙනෙක්ගෙම වෘත්තීය ජීවිත හරිම සංකීර්ණ වෙලා. මේකේ හොඳ සහ නරක දෙකම තියෙනවා. නව තාක්ෂණික ක්රමවේද හරහා ඉතාම දියුණු විදිහට සහ තිරසාර විදිහට නිර්මාණය වෙන අමුද්රව්ය ඉතාම ගුණාත්මක විදිහට පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. ඒත් ඒ එක්කම මහා පරිමාණයෙන් විවිධ රටවල් වලින් විවිධ රටවල් වලට ආනයනය කරන ප්රමිතියකින් තොර අමුද්රව්ය ලොකු ගැටළුවක් බවට පත්වෙමිනුයි තියෙන්නේ. මේ අව් අස්සේ ගොඩනැගිලි නිර්මාණය කරන අයට මේ අමුද්රව්ය තොරණ ක්රියාවලිය ඉතාම වෙහෙසකාරී දෙයක් වෙලා කියලයි මට හිතෙන්නේ. ගොඩනැගිල්ලක පොළව නිමාකරන්න මොනවද ගන්න ඕනේ කියල හිතනකොටත් පොඩි කැරකිල්ලක් එනවා. ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකරන කෙනෙක් එක්ක ටයිල් තෝරන්න එහෙම යනවා කියන්නේ ඉතින් දවස් දෙක තුනක් ගතවෙන ඉතා දුෂ්කර ක්රියාවක්.
ඒ වගේම මට හිතෙන තව දෙයක් තමයි මේ වගේ මහා අමුද්රව්ය කන්දරාවක් නිසා අපේ නිර්මාණශීලීත්වය සීමාවෙනවා කියන එක. මොකද ඕනෑම දේකට ලේසි විසඳුමක් තියෙනවා. එතකොට අපිට ගොඩක් හිත හිත මනස වෙහෙසවලා අලුත් දෙයක් නිර්මාණය කරන්න ඕනේ නැහැ. කඩේට ගියා, ගත්තා දැම්මා. මේක ලියද්දි මට මතක් වෙන දෙයක් තියෙනවා. හැත්තෑ ගණන්වල මැතිනිගේ කාලේ ආර්ථික සම්බාධක පනවපු කාලේ ලංකාවේ අමුද්රව්ය හිඟයක් ඇතිවුනා ලු. එතකොට ඔය පිට රටින් ගෙනාපු යකඩ, වීදුරු වගේ අමුද්රව්ය හිඟ වුණාලු. ඒ හිඟය ගොඩක් ඉදිකිරීම් ශේෂ්ත්රයට බලපාලා තියෙනවා. ඔන්න ඔය කාලේ තමයි ජෙෆ්රි බාවා මහත්තයා ඊන ද සිල්වා නිවස සහ හංවැල්ල ෆාම් ස්කූල් එක එහෙම නිර්මාණය කරලා තියෙන්නේ. ඉතින් ඒ නිර්මාණ වලට විශාල වශයෙන් දේශීය අමුද්රව්ය භාවිතා කරලා තියෙනවා. හංවැල්ල ෆාම් ස්කූල් එකේ පොල් කොට වලින් නිමවුණු ලස්සන කණු එහෙම එන්නේ ඒ හින්දා කියලා මම කියවලා තියෙනවා. දැන් නම් අපිට පිට රටවල් වලින් එන අමුද්රව්ය නැතුව ගොඩනැගිල්ලක් නිර්මාණය කරන එක හිතන්නවත් පුලුවන්ද? ඒත් අපි ආකිටෙක්ට්ස් ලා විදිහට වැඩි වැඩියෙන් දේශීය අමුද්රව්ය අපේ නිර්මාණවලට එකතු කරගන්න ඕනේ කියලා මට හිතෙනවා. ඒ වගේ සීමිත අමුද්රව්ය වපසරියක් තුල වැඩ කරලා විවිධ අත්හදාබැලීම් මගින් තමයි අපි අද අගයකරන ගොඩක් ගොඩනැගිලි නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නේ. ඔව් මම එකඟයි අලුත් අමුද්රව්ය ඉදිකිරීම් ක්රියාවලිය පහසු කරනවා, ගොඩක් ප්රශ්න වලට හොඳ විසඳුම් ලබා දෙනවා, ඒක ඇත්ත. නමුත් අපේ නිර්මාණාත්මක සිතීම සීමාවෙන්නත් ඔය අමුද්රව්ය සුනාමිය බලපානවා.
ලෝකේ ඕනෑම රටක අපද්රවය ප්රමාණයෙන් විශාල ප්රතිශතයක් එලියට එන්නේ ඉදිකිරීම් ශේස්ත්රයෙන් කියලා මම අහලා තියෙනවා. ලංකාවේ මේ ප්රතිශතය සැලකිය යුතු මට්ටමින් ඉහල බවත් කියවෙනවා. ඉතින් මේ ඉදිකිරීම් අපද්රව්ය ලේසියෙන් දිරාපත්වෙන දේවල් නෙමෙයි. ඒවා අවුරුදු බර ගානක් කොහේ හරි ගොඩගැහිලා තියෙන්න ඕනේ. හිතන්න, ටයිල් කෑලි, කොන්ක්රීට් කෑලි, යකඩ කෑලි, සෙරමික් බඩු, වීදුරු කෑලි, වගේ දේවල් කොච්චරනම් එකතු වෙනවද? ඉතින් පුළුවන් තරම් ස්වභාවික සහ තිරසාර අමුද්රව්ය වැඩි පුර භාවිතය මගින් අපිට ඒ ප්රශ්නයටත් විසඳුමක් දෙන්න පුළුවන්.
තවත් දෙයක්! ගොඩනැගිල්ලක සියලුම දේ, එහි හැඩය, ආකෘතිය, වරණ, අමුද්රව්ය, අභ්යන්තරය, නිමාව, details වගේ මේ සියලුම දේවල් තීරණය වෙනවා අපේ නිර්මාණ තේමාව, සංකල්පය නැත්නම් විශාල චිත්රය තුලින්. ඒ හරහා අපි මුලින්ම ඒකීය තේමාවකට අපේ ගොඩනැගිලි නිර්මාණය නතු කරගන්නවා. ඒ විෂා චිත්රය නිශ්චිත ශක්තිමත් චිත්රයක් නම් ඒකට පිටින් දේවල් අපි අ නිර්මාණයට එකතුවෙන්න දන්නේ නැහැ. මම හිතනවා ඒක ආකිටෙක්ට් ක්නෙක්ගේ ප්රධාන නිර්මාණාත්මක වගකීමක් කියලා. මෙන්න මෙතැනදී අපිට පුළුවන් ඔය නිමක් නැති විවිධ අපබ්රංස අමුද්රව්ය වලට වට බඳින්න. ඒ නිර්මාණ තේමාවට අදාළ වන හෝ අනුගතවෙන වර්ණ, මතුපිට, details, හැඩ තල වගේ ඒවා එකීයව පිහිටුවන අමුද්රව්ය අපේ නිර්මාණයට අරගෙන එන්න පුළුවන්. ඒකට පිටින් යන ඒවාට "බැහැපන් දොට්ට" කියන්න තියෙන්නේ. මේක ලියද්දි මට මේ දැන් තව එකක් මතක් වුනා එතනින් මේ කෙටි ලිපිය ඉවර කරන්නම්.
Mies van der Rohe මෙන්න මෙහෙම කියලා තියෙනවා,
"ආකිටෙක්ට් කෙනෙක්ගේ ජීවිතයම සටනක්, අවලස්සනට එරෙහි සටනක්".
සුමුදු අතුකෝරල
