https://www.facebook.com/103235204685664/

DSMS Elec Automate, Kalutara (2026)

23/08/2026

⚡ විදුලි පාඩම #21

🌊 Flow Measurement – Flow Transmitter සහ Electromagnetic Flowmeter

කර්මාන්තශාලාවක Liquid හෝ Gas එකක් කොපමණ ප්‍රමාණයකින් ගමන් කරනවාද යන්න දැනගැනීම Process Control සඳහා ඉතා වැදගත්ය.

Water Treatment, Food & Beverage, Chemical, Pharmaceutical සහ Manufacturing Plants වල Flow Measurement මඟින් නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය නිවැරදිව පාලනය කළ හැක.

⸻

📖 Flow යනු කුමක්ද?

Flow Rate යනු යම් කාලයකදී Pipe එකක් හරහා ගමන් කරන Fluid ප්‍රමාණයයි.

උදාහරණයක්:

💧 100 L/min කියන්නේ මිනිත්තුවකට Liter 100ක් ගමන් කරන බවයි.

බහුල Units:

* L/min – Litres per minute
* m³/h – Cubic metres per hour
* L/h – Litres per hour

⸻

1️⃣ Electromagnetic Flowmeter යනු කුමක්ද?

Electromagnetic Flowmeter (Magnetic Flowmeter) යනු විදුලි සන්නායකතාවක් (Electrical Conductivity) ඇති Liquid එකක Flow Rate එක මැනීමට භාවිතා කරන Flowmeter එකකි.

මෙය Faraday’s Law of Electromagnetic Induction මත ක්‍රියා කරයි.

සරලව:

Liquid Flow → Magnetic Field → Electrical Signal → Flow Measurement

⸻

⚙️ Magnetic Flowmeter ක්‍රියා කරන ආකාරය

Flowmeter එකේ Measuring Tube එක වටා Magnetic Field එකක් නිර්මාණය කරයි.

Conductive Liquid එක එම Magnetic Field එක හරහා ගමන් කරන විට කුඩා Electrical Voltage එකක් නිපදවේ.

Flow Rate වැඩි වන විට එම Signal එකද වෙනස් වේ.

Flowmeter Electronics මඟින් එම Signal එක Process කර Flow Rate එක ගණනය කරයි.

⸻

💧 Magnetic Flowmeter භාවිතා කළ හැකි Liquids

Magnetic Flowmeter එකට Conductive Liquids අවශ්‍ය වේ.

උදාහරණ:

💧 Water

🧪 Conductive Chemicals

🥛 සමහර Food Processing Liquids

🚰 Wastewater

⚗️ Process Liquids

⚠️ සාමාන්‍යයෙන් Conductivity ඉතා අඩු Oil වැනි Non-Conductive Liquids සඳහා Magnetic Flowmeter සුදුසු නොවේ.

⸻

⭐ Magnetic Flowmeter හි වාසි

✅ Moving Parts නොමැති නිසා Mechanical Wear අඩුය.

✅ Pressure Loss සාමාන්‍යයෙන් අඩුය.

✅ Bi-directional Flow මැනිය හැකි Models ඇත.

✅ Flow Measurement ඉතා හොඳින් Repeat කළ හැක.

✅ Industrial Process Applications සඳහා සුදුසුය.

⸻

2️⃣ Differential Pressure Flow Measurement

Flow Measurement සඳහා තවත් ජනප්‍රිය ක්‍රමයක් වන්නේ Differential Pressure (DP) මත පදනම් වූ Measurement එකයි.

Pipe එක තුළ Or***ce Plate එකක් ස්ථාපනය කරයි.

Flow එක Or***ce එක හරහා යන විට Pressure Difference එකක් ඇති වේ.

High Pressure − Low Pressure = Differential Pressure

DP Transmitter එක එම Pressure Difference එක මැන ගනී.

Process එකට අනුව නිවැරදි Engineering Calculation සහ Transmitter Configuration භාවිතා කර Flow Rate එක ලබාගත හැක.

⸻

🔵 DP Flow System

සාමාන්‍ය Signal Flow එක:

Process Pipe

⬇️

Or***ce Plate

⬇️

High / Low Pressure

⬇️

DP Transmitter

⬇️

4–20mA

⬇️

PLC Analog Input

⬇️

HMI / SCADA

⸻

3️⃣ Flow Transmitter

Flowmeter එකෙන් ලබාගන්නා Measurement එක Control System එකකට ලබාදීම සඳහා Flow Transmitter භාවිතා කරයි.

Industrial Systems වල බහුල Signal එක:

4–20mA

උදාහරණයක් ලෙස Flow Range එක:

0–100 L/min

නම්,

🔹 4mA = 0 L/min

🔹 12mA = 50 L/min

🔹 20mA = 100 L/min

එවිට HMI එකේ Flow Value එක නිවැරදිව පෙන්විය හැක.

⸻

🖥️ PLC සහ HMI සමඟ සම්බන්ධතාවය

සම්පූර්ණ Measurement Loop එක:

Flowmeter

⬇️

Flow Transmitter

⬇️

4–20mA

⬇️

PLC Analog Input

⬇️

PLC Scaling

⬇️

HMI / SCADA

උදාහරණයක් ලෙස:

Flow = 72 L/min

වැනි අගයක් HMI එකේ Operator හට දැකගත හැක.

⸻

🏭 Flow Measurement භාවිතා කරන ස්ථාන

💧 Water Treatment Plants

🥤 Food & Beverage Plants

🧪 Chemical Industries

💊 Pharmaceutical Plants

❄️ Cooling Water Systems

🏭 Process Manufacturing

🚰 Wastewater Systems

⚙️ Pumping Systems

⸻

🛠️ Flowmeter Troubleshooting

Flow Reading එක වැරදි නම් පහත කරුණු පරීක්ෂා කරන්න.

🔹 Power Supply

✔️ Flowmeter Transmitter එකට අවශ්‍ය Supply Voltage තිබේද?

🔹 4–20mA Signal

✔️ Loop Current එක නිවැරදිද?

🔹 Wiring

✔️ Terminal Connections නිවැරදිද?

✔️ Loose Connections තිබේද?

🔹 Process

✔️ Pipe එක සම්පූර්ණයෙන් Liquid වලින් පිරී තිබේද?

✔️ Air Bubbles තිබේද?

✔️ Flow Direction නිවැරදිද?

🔹 Configuration

✔️ Flow Range නිවැරදිව Set කර තිබේද?

✔️ Engineering Units නිවැරදිද?

✔️ PLC Scaling නිවැරදිද?

⸻

⚠️ Magnetic Flowmeter Installation

Magnetic Flowmeter එකක් Install කිරීමේදී,

🔸 Flow Direction එක නිවැරදිව පරීක්ෂා කරන්න.

🔸 Pipe එක Liquid වලින් සම්පූර්ණයෙන් පිරී තිබීම වැදගත් වේ.

🔸 නිවැරදි Earthing/Grounding සිදු කරන්න.

🔸 Electrode Signal Cable නිවැරදිව සම්බන්ධ කරන්න.

🔸 Manufacturer විසින් නිර්දේශ කරන Installation Orientation සහ Straight-Pipe Requirements අනුගමනය කරන්න.

⸻

🛡️ ආරක්ෂාව

⚠️ Process Pipe එකක් විවෘත කිරීමට පෙර Pressure Release සහ Isolation තහවුරු කරන්න.

⚠️ Electrical Maintenance කිරීමේදී Power Isolation සහ LOTO ක්‍රියාපටිපාටි අනුගමනය කරන්න.

⚠️ Hazardous Process එකකදී අදාළ Permit සහ Safety Procedures අනුගමනය කරන්න.

⸻

🎯 මතක තබා ගන්න

✅ Flowmeter = Flow Rate මනින උපකරණය

✅ Magnetic Flowmeter = Conductive Liquids සඳහා සුදුසුය

✅ DP Flow = Pressure Difference භාවිතයෙන් Flow මනියි

✅ 4–20mA = PLC වෙත Flow Measurement ලබාදීමට බහුල Signal එකකි

✅ Flowmeter → PLC → HMI/SCADA මඟින් Process එක Monitor සහ Control කළ හැක.

⸻

📚 අද පාඩමේ සාරාංශය

Flow Measurement කියන්නේ Flowmeter එකක් සවි කර Reading එකක් ලබාගැනීම පමණක් නොවේ.

Process → Flow Sensor → Transmitter → 4–20mA → PLC → Scaling → HMI

යන සම්පූර්ණ Measurement Chain එක නිවැරදිව ක්‍රියා කළ යුතුය.

Electrical & Instrumentation Technician කෙනෙකුට Flowmeter Installation, 4–20mA Loop Checking, PLC Scaling, Calibration සහ Troubleshooting පිළිබඳ දැනුම තිබීම ඉතා වැදගත් වේ. ⚡🛠️

⸻

📢 ඊළඟ පාඩම #22:

⚡ Motor Control – DOL Starter, Contactor, Overload Relay සහ Start/Stop Control Circuit

#විදුලිපාඩම්

19/08/2026

⚡ විදුලි පාඩම #20

💧 Pressure Measurement – Pressure Transmitter සහ 4–20mA

කර්මාන්තශාලාවක Pressure Measurement යනු Process Control සහ Equipment Protection සඳහා ඉතා වැදගත් Instrumentation ක්‍රියාවලියකි.

Water, Air, Steam, Oil, Chemical සහ වෙනත් Process Fluids වල Pressure එක නිවැරදිව මැනීම මඟින් Pump, Compressor, Boiler, Pipeline සහ Process Equipment ආරක්ෂිතව හා කාර්යක්ෂමව ක්‍රියාත්මක කළ හැක.

⸻

📖 Pressure යනු කුමක්ද?

Pressure යනු යම් ප්‍රදේශයකට බලයක් (Force) ක්‍රියා කරන ප්‍රමාණයයි.

සරලව:

Pressure = Force / Area

කර්මාන්තශාලාවල Pressure මැනීම සඳහා bar, kPa, MPa, psi වැනි Units භාවිතා කරයි.

⸻

🎛️ Pressure Transmitter යනු කුමක්ද?

Pressure Transmitter යනු Process එකක Pressure එක මැනගෙන එය Control System එකකට තේරුම් ගත හැකි Electrical Signal එකක් බවට පරිවර්තනය කරන Instrument එකකි.

සාමාන්‍ය Industrial Signal එකක්:

Pressure → Pressure Transmitter → 4–20mA → PLC → HMI/SCADA

උදාහරණයක් ලෙස Pipeline එකක Pressure එක 6 bar නම් Transmitter එක එම අගයට අනුරූප 4–20mA Signal එකක් PLC වෙත ලබා දෙයි.

⸻

🔵 1️⃣ Gauge Pressure

Gauge Pressure (GP) යනු Atmospheric Pressure එකට සාපේක්ෂව මනින Pressure එකයි.

උදාහරණ:

Pressure Gauge එකක 5 bar ලෙස පෙන්වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් Atmospheric Pressure එකට සාපේක්ෂ Pressure එකකි.

🏭 භාවිතය:

* Air Compressors
* Water Pumps
* Process Lines
* Hydraulic Systems

⸻

🟠 2️⃣ Absolute Pressure

Absolute Pressure (AP) යනු Perfect Vacuum එක Reference එක ලෙස භාවිතා කර මනින Pressure එකයි.

ඒ නිසා Absolute Pressure එකේ Reference Point එක Atmospheric Pressure නොව Vacuum වේ.

විශේෂයෙන්:

* Vacuum Systems
* Gas Measurement
* Process Industries
* Scientific Applications

වැනි ස්ථානවල Absolute Pressure භාවිතා කළ හැක.

⸻

🟢 3️⃣ Differential Pressure (DP)

Differential Pressure යනු Pressure Points දෙකක් අතර වෙනසයි.

Formula:

DP = High Pressure − Low Pressure

DP Transmitter එකක සාමාන්‍යයෙන් Ports දෙකක් ඇත:

🔴 H = High Pressure

🔵 L = Low Pressure

උදාහරණයක්:

High Side = 6 bar
Low Side = 2 bar

එවිට,

DP = 6 − 2 = 4 bar

⸻

🌊 DP Transmitter භාවිතා කරන්නේ කොහෙද?

DP Transmitter එක Pressure Difference මැනීමට පමණක් නොව, වෙනත් Process Measurements සඳහාද භාවිතා කළ හැක.

💧 Flow Measurement

Pipe එකක Or***ce Plate එකක් හරහා Flow එක ගමන් කරන විට High සහ Low Pressure අතර Difference එකක් ඇති වේ.

DP Transmitter එක එම Difference එක මැනීමෙන් Flow එක ගණනය කිරීමට භාවිතා කළ හැක.

🛢️ Tank Level Measurement

Closed Tank එකක Liquid Level එක මැනීමටද DP Transmitter භාවිතා කළ හැක.

🧹 Filter Monitoring

Filter එකේ දෙපස Pressure Difference එක වැඩි වුවහොත් Filter එක Block වෙමින් තිබෙන බව හඳුනාගත හැක.

⸻

⚡ 4–20mA Signal

Industrial Instrumentation වල බහුලව භාවිතා වන Signal Standard එකක් වන්නේ 4–20mA ය.

උදාහරණයක් ලෙස Pressure Range එක:

0–10 bar

නම්,

🔹 4mA = 0 bar

🔹 8mA = 2.5 bar

🔹 12mA = 5 bar

🔹 16mA = 7.5 bar

🔹 20mA = 10 bar

ඒ අනුව PLC එකට ලැබෙන mA Signal එක අනුව Process Pressure එක ගණනය කළ හැක.

⸻

🖥️ PLC සහ HMI සමඟ සම්බන්ධතාවය

Pressure Transmitter එකෙන් ලැබෙන Signal එක PLC Analog Input එකට ලබා දේ.

Pressure Transmitter

⬇️

4–20mA

⬇️

PLC Analog Input

⬇️

PLC Scaling

⬇️

HMI / SCADA

⬇️

Operator Monitoring

උදාහරණයක්:

Pressure = 6.5 bar

Signal ≈ 14.4mA

PLC එක එම Signal එක Scaling කර HMI එකේ 6.5 bar ලෙස පෙන්විය හැක.

⸻

🏭 Pressure Measurement භාවිතා කරන ස්ථාන

🔹 Pump Discharge Pressure

🔹 Compressed Air Systems

🔹 Steam Lines

🔹 Boiler Systems

🔹 Hydraulic Systems

🔹 Process Pipelines

🔹 Tank Pressure

🔹 Filter Differential Pressure

🔹 Flow Measurement

⸻

🛠️ Pressure Transmitter Troubleshooting

Pressure Reading එක වැරදි නම් පියවරෙන් පියවර පරීක්ෂා කරන්න.

1️⃣ Power Supply

✔️ Transmitter එකට අවශ්‍ය Supply Voltage තිබේද?

2️⃣ 4–20mA Signal

✔️ Loop Current එක Multimeter/Loop Calibrator මඟින් පරීක්ෂා කරන්න.

3️⃣ Wiring

✔️ + සහ − Connections නිවැරදිද?

✔️ Loose Connection තිබේද?

4️⃣ Calibration

✔️ Transmitter Range එක නිවැරදිද?

✔️ Zero සහ Span නිවැරදිද?

5️⃣ Process Connection

✔️ Impulse Line Block වී තිබේද?

✔️ Valve එක වසා තිබේද?

✔️ Leakage තිබේද?

6️⃣ PLC Scaling

✔️ PLC එකේ Engineering Range නිවැරදිව Configure කර තිබේද?

⸻

⚠️ Impulse Line පිළිබඳ වැදගත් කරුණක්

DP සහ සමහර Pressure Measurement Systems වල Impulse Tubing භාවිතා කරයි.

Impulse Line එක:

❌ Block වීම

❌ Leakage

❌ Air/Gas Trapping

❌ Liquid Accumulation

වැනි ගැටලු නිසා Pressure Reading එක වැරදි විය හැක.

එබැවින් Sensor එක පමණක් පරීක්ෂා කිරීම ප්‍රමාණවත් නොවේ. සම්පූර්ණ Measurement Loop එකම පරීක්ෂා කළ යුතුය.

⸻

🛡️ ආරක්ෂාව අත්‍යවශ්‍යයි

⚠️ Pressure Line එකක් විවෘත කිරීමට පෙර එහි Pressure එක ආරක්ෂිතව Release කර තිබේදැයි තහවුරු කරන්න.

⚠️ High Pressure, Steam හෝ Hazardous Process එකක් නම් අදාළ Isolation, Depressurization සහ LOTO ක්‍රියාපටිපාටි අනුගමනය කරන්න.

⚠️ Instrument එකේ Pressure Rating එක Process Pressure එකට ගැළපෙන බව තහවුරු කරන්න.

⸻

🎯 මතක තබා ගන්න

✅ Pressure Transmitter → Pressure එක Electrical Signal එකක් බවට පරිවර්තනය කරයි.

✅ 4–20mA → Industrial Instrumentation හි ප්‍රධාන Signal Standard එකකි.

✅ Gauge Pressure → Atmospheric Pressure ට සාපේක්ෂව.

✅ Absolute Pressure → Vacuum Reference එකට සාපේක්ෂව.

✅ Differential Pressure → Pressure දෙකක් අතර වෙනස.

⸻

📚 අද පාඩමේ සාරාංශය

Pressure Measurement එක නිවැරදිව සිදු කිරීම සඳහා Sensor/Transmitter, Process Connection, Wiring, 4–20mA Loop, PLC Analog Input, Scaling සහ HMI Display යන සියලුම කොටස් නිවැරදිව ක්‍රියා කළ යුතුය.

Electrical & Instrumentation Technician කෙනෙකු ලෙස “HMI එකේ Pressure වැරදියි” කියලා පමණක් නොසිතා,

Process → Transmitter → Signal → PLC → Scaling → HMI

යන සම්පූර්ණ Signal Path එක පරීක්ෂා කිරීමට හැකියාව තිබීම ඉතා වැදගත් වේ. ⚡🛠️

⸻

📢 ඊළඟ පාඩම #21:

🌊 Flow Measurement – Flow Transmitter, DP Flow, Magnetic Flowmeter සහ 4–20mA

Flow Rate එක මැනීමේ මූලධර්ම, Electromagnetic Flowmeter, DP Flow Measurement සහ PLC/HMI Integration ගැන ඉගෙන ගනිමු.

#විදුලිපාඩම්

18/08/2026

⚡ Episode 13 | VFD – The Smart Control for Modern Industries

A Variable Frequency Drive (VFD) is much more than a device used to change motor speed.

It controls the frequency and voltage supplied to an AC motor, allowing engineers to control speed, torque and acceleration according to the process requirement.

🔹 How Does a VFD Work?

The basic power conversion is:

AC Supply → Rectifier → DC Link → Inverter → AC Motor

The inverter uses switching devices such as IGBTs and PWM technology to produce a variable-frequency output.

Because motor speed is closely related to supply frequency, changing the output frequency allows precise motor-speed control.

🚀 Key Advantages

✅ Precise speed control
✅ Smooth starting and stopping
✅ Reduced mechanical stress
✅ Lower starting current
✅ Improved process control
✅ Potential energy savings in variable-torque loads
✅ Motor and drive protection functions

🏭 Common Applications

VFDs are widely used in:

• Pumps
• Fans & blowers
• Conveyors
• Compressors
• HVAC systems
• Mixers & agitators
• Cranes & hoists
• Manufacturing machines

🧠 Engineering Insight

A common misconception is that a VFD is simply an energy-saving device.

Its primary function is motor control. Energy savings depend heavily on the application and load profile.

For variable-torque applications such as pumps and fans, reducing motor speed can provide significant energy savings. For constant-torque applications, the main benefits may instead be process control, soft starting and reduced mechanical stress.

⚙️ Important Installation Considerations

Reliable VFD operation requires more than correct parameter settings.

Engineers should consider:

✔ Motor nameplate data
✔ Correct cable selection
✔ Grounding and shielding
✔ Drive cooling and ventilation
✔ Acceleration/deceleration times
✔ Motor overload protection
✔ EMC and harmonic considerations
✔ Correct control mode for the application

⚠️ Safety: VFD outputs are not equivalent to a normal fixed-frequency sine-wave supply. Always follow the manufacturer’s installation and isolation requirements.

💡 Final Engineering Lesson

A VFD connects electrical power, motor control and process requirements into one intelligent system.

Understanding the rectifier, DC link, inverter, PWM, control modes and application requirements helps technicians and engineers troubleshoot drives more effectively and design reliable automation systems.

“Don’t just control the motor. Control the process.” ⚡

What VFD application do you work with most — pumps, fans, conveyors, compressors, or something else?

12/08/2026

⚡ Episode 12 | Contactors & Control Relays

The Heart of Industrial Motor Control

In industrial automation, two small devices perform a huge role in controlling electrical systems: Contactors and Control Relays.

Understanding the difference between them is essential for safe motor control, troubleshooting, and reliable automation.

🔹 What Is a Contactor?

A contactor is an electrically controlled switching device designed to switch higher-power electrical loads.

When its coil is energized, the main contacts close and allow current to flow to the load.

Typical applications:
• Motor starters
• Pumps
• Fans & HVAC
• Heaters
• Compressors
• Capacitor switching

Contactors commonly include auxiliary NO/NC contacts, which provide feedback and interlocking functions in control circuits.

🔹 What Is a Control Relay?

A control relay is mainly used for switching and controlling lower-power circuits.

It can provide electrical isolation and interface between PLCs, sensors, control circuits, alarms, and other devices.

Common types include:

* Plug-in relays
* Interface relays
* Timer relays
* Safety relays

🧠 Engineering Insight

A common mistake is treating a contactor and relay as interchangeable.

They perform similar switching principles, but their current ratings, contact construction, electrical endurance, and intended applications are different.

A contactor is generally selected for frequent switching of higher-power loads, while control relays are commonly used for logic, signaling, interlocking, and interface applications.

🔧 Important Selection Factors

Before selecting a contactor or relay, consider:

✅ Load voltage and current
✅ AC or DC application
✅ Coil voltage
✅ Number of poles
✅ Auxiliary NO/NC contacts
✅ Switching frequency
✅ Electrical and mechanical life
✅ Load category and application

Correct selection improves reliability and prevents premature contact failure.

⚙️ Motor Control Example

In a typical motor starter:

Control circuit → Contactor coil → Main contacts → Motor

The contactor handles the motor’s power circuit, while auxiliary contacts can provide self-holding, interlocking, and status feedback.

Protection devices such as an MPCB or overload relay work alongside the contactor to protect the motor circuit.

💡 Final Engineering Lesson

A contactor is not simply an electrically operated switch, and a relay is not simply a smaller contactor.

Understanding power switching, control logic, auxiliary contacts, coil selection, and protection coordination is fundamental to reliable industrial electrical systems.

“Strong control starts with the right switching device.” ⚡

11/08/2026

⚡ Episode 10 | Motor Protection Circuit Breaker (MPCB)

Understanding the Difference Between MPCB, MCCB & Overload Relay

Electric motors are among the most valuable assets in industrial plants. Protecting them correctly is essential to ensure operational reliability, equipment longevity, and personnel safety.

One of the most common mistakes is assuming that an MPCB, MCCB, and Overload Relay perform the same function. Although they all contribute to electrical protection, each device is designed for a specific purpose.

🔹 Motor Protection Circuit Breaker (MPCB)

An MPCB is specifically designed to protect electric motors.

It combines multiple protection functions in a single device:

✅ Overload Protection

✅ Short-Circuit Protection

✅ Phase Loss Protection

✅ Adjustable Current Setting

Because it is designed specifically for motor circuits, an MPCB can disconnect the motor quickly before serious damage occurs.

Typical Applications
• Pumps
• Fans
• Compressors
• Conveyors
• Mixers
• Industrial Machines

⸻

🔹 Molded Case Circuit Breaker (MCCB)

An MCCB primarily protects electrical feeders, distribution circuits, and equipment against:

• Short Circuits

• High Fault Currents

• Overloads (depending on the trip unit)

Unlike an MPCB, an MCCB is not specifically designed for motor thermal protection.

⸻

🔹 Overload Relay (OLR)

An Overload Relay protects motors from excessive current over time.

It works together with a contactor and helps prevent overheating caused by:

• Mechanical overload

• Locked rotor conditions

• Excessive running current

However, an Overload Relay cannot interrupt high short-circuit currents. It must always be used with a suitable circuit breaker or fuse.

⸻

🧠 Engineering Insight

A reliable motor protection system is achieved by selecting the right protective device for the application—not by using the largest or most expensive breaker.

When designing a motor circuit, engineers should consider:

✔ Motor rated current

✔ Starting current

✔ Short-circuit level

✔ Cable size

✔ Load characteristics

✔ Environmental conditions

Correct coordination between protection devices improves system reliability and reduces costly downtime.

⸻

💡 Final Engineering Lesson

Think of these devices as a protection team:

* MPCB – Complete motor protection in one device.
* MCCB – Protects power distribution circuits and equipment.
* Overload Relay – Protects the motor from overheating due to overload.

Understanding the role of each device helps engineers design safer, more efficient, and more reliable motor control systems.

“The best protection system isn’t the most expensive—it’s the one that’s correctly selected, coordinated, and applied.” ⚡

10/08/2026

⚡ විදුලි පාඩම #19

🌡️ Temperature Sensors – RTD, PT100 සහ Thermocouple

කර්මාන්තශාලාවක Temperature Measurement යනු ඉතා වැදගත් Instrumentation Process එකකි. Boiler, Oven, Heating System, Food Processing, Chemical Process, HVAC සහ Production Machines වැනි පද්ධතිවල උෂ්ණත්වය නිවැරදිව මැනීම මඟින් Product Quality, Process Stability සහ Equipment Safety පවත්වා ගත හැක.

Temperature මැනීම සඳහා කර්මාන්තශාලාවල බහුලව භාවිතා වන උපකරණ දෙකක් වන්නේ RTD (PT100) සහ Thermocouple ය.

⸻

📖 RTD යනු කුමක්ද?

RTD – Resistance Temperature Detector යනු උෂ්ණත්වය වෙනස් වන විට Sensor එකේ Electrical Resistance වෙනස් වීම භාවිතා කර Temperature මනින උපකරණයකි.

RTD සඳහා බහුලව භාවිතා වන Sensor එකක් වන්නේ PT100 ය.

⭐ PT100 යනු?

PT100 Sensor එකේ 0°C දී Resistance = 100Ω වේ.

Temperature වැඩි වන විට PT100 හි Resistance ද වැඩි වේ.

උදාහරණයක් ලෙස:

🌡️ 0°C → 100Ω

🌡️ 100°C → ~138.5Ω

ඒ නිසා Resistance එක මැනීමෙන් Temperature එක ගණනය කළ හැක.

⸻

🔌 PT100 Wiring වර්ග

PT100 Sensor එක ප්‍රධාන වශයෙන්,

1️⃣ 2-Wire

වයර් 2ක් භාවිතා කරයි.

✔️ සරලයි
✔️ අඩු වියදමක්
❌ Cable Resistance නිසා Measurement Error ඇති විය හැක.

⸻

2️⃣ 3-Wire

කාර්මික පද්ධතිවල ඉතා බහුලව භාවිතා වේ.

✔️ Lead Resistance Compensation ලබා දෙයි.

✔️ 2-Wire ක්‍රමයට වඩා නිවැරදි Measurement එකක් ලබාගත හැක.

⸻

3️⃣ 4-Wire

වඩාත් නිවැරදි Temperature Measurement සඳහා භාවිතා කරයි.

✔️ Lead Resistance Effect ඉතා හොඳින් ඉවත් කළ හැක.

✔️ Laboratory සහ High-Accuracy Applications සඳහා සුදුසුය.

⸻

🔥 Thermocouple යනු කුමක්ද?

Thermocouple යනු වෙනස් ලෝහ වර්ග දෙකක් එකට සම්බන්ධ කිරීමෙන් උෂ්ණත්වයට අනුව ඉතා කුඩා Millivolt (mV) Signal එකක් නිපදවන Temperature Sensor එකකි.

මෙය Seebeck Effect මත ක්‍රියා කරයි.

Temperature වෙනස් වන විට Thermocouple එකේ Output Voltage එක වෙනස් වේ.

⸻

⭐ Type K Thermocouple

Industrial Applications වල බහුලව භාවිතා වන Thermocouple වර්ගයක් වන්නේ Type K ය.

එය,

🔥 Furnace

🔥 Oven

🔥 Boiler

🔥 Heating Systems

🔥 Process Equipment

වැනි ස්ථානවල භාවිතා වේ.

⸻

🆚 PT100 සහ Thermocouple අතර වෙනස

ලක්ෂණය PT100 / RTD Thermocouple
මූලධර්මය Resistance Change Seebeck Effect
Signal Resistance mV
Accuracy සාමාන්‍යයෙන් වැඩි Application අනුව වෙනස් වේ
Response සාමාන්‍යයෙන් මන්දගාමී වේගවත් විය හැක
Temperature Range මධ්‍යම පරාස ඉතා පුළුල් පරාස
Industrial Use Process Measurement High Temperature Applications

⸻

🎛️ Temperature Transmitter

Sensor එකෙන් ලැබෙන Raw Signal එක PLC එකට සෘජුවම ලබා දෙනවා වෙනුවට බොහෝ Industrial Systems වල Temperature Transmitter භාවිතා කරයි.

Signal Flow එක:

PT100 / Thermocouple

⬇️

Temperature Transmitter

⬇️

4–20mA

⬇️

PLC Analog Input

⬇️

HMI / SCADA

මෙම ක්‍රමය මඟින් දිගු දුරකට Temperature Signal එක විශ්වාසනීයව සම්ප්‍රේෂණය කළ හැක.

⸻

📊 4–20mA Temperature Signal

Temperature Transmitter එකක් Temperature Value එක 4–20mA Signal එකක් බවට පරිවර්තනය කළ හැක.

උදාහරණයක් ලෙස Transmitter Range එක 0–100°C නම්:

🔹 0°C → 4mA

🔹 50°C → 12mA

🔹 100°C → 20mA

මෙම Signal එක PLC Analog Input එක මඟින් කියවා HMI එකේ Temperature Value එක පෙන්විය හැක.

⸻

🏭 Temperature Sensors භාවිතා කරන ස්ථාන

🌡️ Process Plants

🔥 Boilers

🏭 Ovens & Furnaces

🥛 Food & Beverage Plants

⚗️ Chemical Industries

💊 Pharmaceutical Plants

❄️ HVAC Systems

⚙️ Industrial Machines

⸻

🛠️ Temperature Sensor Troubleshooting

Temperature Reading එක වැරදි නම් පහත කරුණු පරීක්ෂා කරන්න:

✔️ Sensor Wiring නිවැරදිද?

✔️ PT100 Resistance නිවැරදිද?

✔️ Thermocouple Type එක නිවැරදිද?

✔️ Transmitter Configuration නිවැරදිද?

✔️ 4–20mA Signal එක මැන තිබේද?

✔️ PLC Analog Input Configuration නිවැරදිද?

✔️ Sensor Connection Loose වී තිබේද?

✔️ Thermocouple Polarity නිවැරදිද?

✔️ Sensor Calibration අවශ්‍යද?

⸻

⚠️ වැදගත් ආරක්ෂිත කරුණු

🔸 High-temperature Process එකක Sensor ඉවත් කිරීමට පෙර Process Pressure සහ Temperature ආරක්ෂිත මට්ටමක තිබේදැයි තහවුරු කරන්න.

🔸 Electrical Wiring වෙනස් කිරීමට පෙර Power Isolation සහ LOTO ක්‍රියාපටිපාටි අනුගමනය කරන්න.

🔸 Thermocouple එකකට වෙනත් ලෝහ වයර් අනිසි ලෙස සම්බන්ධ කිරීම Measurement Error ඇති කළ හැක.

🔸 PT100 Wiring එකේ 2-Wire, 3-Wire හෝ 4-Wire Configuration එක Transmitter/PLC Configuration එකට ගැළපිය යුතුය.

⸻

🎯 මතක තබා ගන්න

✅ PT100 = 0°C දී 100Ω

✅ RTD මඟින් Resistance වෙනස්වීම භාවිතා කර Temperature මනියි.

✅ Thermocouple මඟින් Temperature අනුව mV Signal එකක් නිපදවයි.

✅ Type K යනු Industrial Applications වල බහුල Thermocouple වර්ගයකි.

✅ Temperature Transmitter එකෙන් Sensor Signal එක 4–20mA බවට පරිවර්තනය කළ හැක.

⸻

📚 අද පාඩමේ සාරාංශය

PT100, RTD සහ Thermocouple යනු Industrial Instrumentation හි මූලික Temperature Measurement Devices වේ.

Electrical & Instrumentation Technician කෙනෙකුට Sensor එකේ නම දැනගැනීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. Wiring → Signal → Transmitter → PLC Analog Input → HMI Reading → Calibration → Troubleshooting යන සම්පූර්ණ Measurement Loop එක තේරුම් ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

⸻

📢 ඊළඟ පාඩම #20:

💧 Pressure Measurement – Pressure Transmitter, 4–20mA Signal, Gauge Pressure සහ Differential Pressure

#විදුලිපාඩම්

09/08/2026

⚙️ Episode 11 | PLC Input & Output (I/O)

The Bridge Between Field Devices and Industrial Automation

Every automated machine begins with a signal.

Whether it’s a push button, proximity sensor, pressure transmitter, or control valve, every action in an automation system passes through the PLC Input & Output (I/O) modules. Understanding I/O is one of the most valuable skills for any electrical, instrumentation, or automation engineer.

🔍 What is PLC I/O?

A PLC communicates with the real world through two main interfaces:

🟢 Inputs (Field → PLC)
Input modules receive signals from field devices and send them to the PLC CPU for processing.

Examples:
• Push Buttons
• Selector Switches
• Limit Switches
• Proximity Sensors
• Pressure Transmitters (4–20 mA)
• Temperature Transmitters
• Level Transmitters

🔵 Outputs (PLC → Field)
After processing the logic, the PLC sends commands to output devices.

Examples:
• Contactors
• Solenoid Valves
• Indicator Lamps
• Buzzers
• VFDs (0–10 V / 4–20 mA)
• Control Valves

⸻

Digital vs Analog I/O

Digital I/O

* ON/OFF signals only
* Example: Motor Start Push Button, Limit Switch

Analog I/O

* Continuous variable signals
* Common standards:
* 4–20 mA
* 0–10 VDC

Analog signals allow the PLC to measure and control variables such as pressure, temperature, flow, and level with high accuracy.

⸻

🧠 Engineering Insight

Many beginners focus only on PLC programming, but experienced engineers know that most automation faults occur in the field wiring—not in the PLC CPU.

Incorrect wiring, loose terminals, damaged sensors, poor grounding, or signal interference can all cause unexpected machine behavior.

A solid understanding of I/O modules and field signals makes troubleshooting faster and more effective.

⸻

🚀 Why Proper I/O Design Matters

✅ Reliable signal transmission

✅ Accurate machine control

✅ Faster fault diagnosis

✅ Easier system expansion

✅ Improved process stability

✅ Reduced production downtime

⸻

🏭 Common Industrial Applications

* Manufacturing Plants
* Water & Wastewater Treatment
* Food & Beverage Processing
* Chemical Industries
* HVAC Systems
* Packaging Machines
* Conveyor Systems
* Power Plants

⸻

💡 Final Engineering Lesson

A PLC does not “see” the real world directly—it relies entirely on its I/O modules.

When signals are wired correctly, configured properly, and protected from electrical noise, automation systems become safer, more reliable, and easier to maintain.

The best PLC program cannot compensate for poor field wiring, but a well-designed I/O system creates the foundation for successful automation.

“Great automation starts with great signals. Master PLC I/O, and you master the language between machines and intelligence.” ⚡

08/08/2026

⚡ විදුලි පාඩම #18

Industrial Sensors – කාර්මික සංවේදක

නවීන කර්මාන්තශාලාවක Automation System එකකට Sensors අත්‍යවශ්‍යයි. යන්ත්‍රයකට මිනිසෙකුට තිබෙන “ඇස් සහ කන්” වැනි හැකියාවක් ලබා දෙන්නේ Sensors මඟිනි.

Sensor එකක් මඟින් වස්තුවක් තිබේද, නැද්ද, Position එක, Distance එක, Level එක, Temperature එක වැනි තොරතුරු හඳුනාගෙන PLC හෝ Control System එකකට Signal ලබා දෙයි.

⸻

📖 Industrial Sensor යනු කුමක්ද?

Industrial Sensor යනු භෞතික තත්ත්වයක් (Physical Condition) හඳුනාගෙන එය විදුලි සංඥාවක් (Electrical Signal) බවට පරිවර්තනය කරන උපකරණයකි.

සරලව,

Physical Condition → Sensor → Electrical Signal → PLC → Machine Control

උදාහරණයක් ලෙස Conveyor එකකින් බෝතලයක් පැමිණෙන විට Photoelectric Sensor එක එය හඳුනාගෙන PLC එකට Signal එකක් ලබා දිය හැක.

⸻

1️⃣ Inductive Proximity Sensor

Inductive Proximity Sensor එකක් මඟින් ප්‍රධාන වශයෙන් ලෝහ වස්තු (Metal Objects) ස්පර්ශ නොකර හඳුනාගත හැක.

⚙️ ක්‍රියාකාරීත්වය

Sensor එක තුළ ඇති Coil එක මඟින් Electromagnetic Field එකක් නිර්මාණය කරයි.

ලෝහ වස්තුවක් Sensor එකට ළඟා වූ විට එම Magnetic Field එකේ වෙනස හඳුනාගෙන Output Signal එක ලබා දෙයි.

🏭 භාවිතය

* Machine Position Detection
* Conveyor Object Detection
* Gear Tooth Detection
* Counting Systems
* Metal Part Detection

⸻

2️⃣ Photoelectric Sensor

Photoelectric Sensor එකක් ආලෝක කදම්භයක් (Light Beam) භාවිතා කර වස්තු හඳුනා ගනී.

වස්තුවක් Light Beam එක අවහිර කළ විට Sensor එකේ Output State එක වෙනස් වේ.

🔹 ප්‍රධාන වර්ග

Through-Beam – Transmitter සහ Receiver වෙන වෙනම ඇත.

Retro-Reflective – Reflector එකක් භාවිතා කරයි.

Diffuse – වස්තුවෙන් ආපසු පරාවර්තනය වන ආලෝකය භාවිතා කරයි.

🏭 භාවිතය

📦 Product Detection
📦 Counting
🚚 Conveyor Systems
🏭 Packaging Machines
🚪 Automatic Doors

⸻

3️⃣ Ultrasonic Sensor

Ultrasonic Sensor මඟින් මිනිස් කනට නොඇසෙන Ultrasonic Sound Waves භාවිතා කර Distance හෝ Level මැනිය හැක.

Sensor එකෙන් තරංගයක් යවා එය නැවත පැමිණීමට ගතවන කාලය අනුව Distance එක ගණනය කරයි.

🏭 භාවිතය

💧 Tank Level Measurement

📏 Distance Measurement

📦 Object Detection

🏭 Material Position Detection

⸻

4️⃣ Limit Switch

Limit Switch යනු යන්ත්‍රයක යම් Position එකක් හඳුනා ගැනීමට භාවිතා කරන Mechanical Sensor එකකි.

Machine Part එකක් Limit Switch එකේ Lever හෝ Roller එක ස්පර්ශ කළ විට Electrical Contact එකේ තත්ත්වය වෙනස් වේ.

🏭 භාවිතය

* Machine End Position
* Conveyor Position
* Door Safety
* Hoist Systems
* Automated Machinery

⸻

🔌 Sensor → PLC සම්බන්ධතාවය

Industrial Automation පද්ධතියක සාමාන්‍ය Signal Flow එක:

Sensor

⬇️

24V DC Signal

⬇️

PLC Digital Input

⬇️

PLC Program

⬇️

PLC Output

⬇️

Motor / Solenoid Valve / Relay

මේ ආකාරයට Sensor එක ලබා දෙන තොරතුරු අනුව PLC එක යන්ත්‍රයේ ක්‍රියාකාරීත්වය තීරණය කරයි.

⸻

🔵 PNP Sensor Wiring

කර්මාන්තශාලා Automation පද්ධතිවල PNP Sensors බහුලව භාවිතා වේ.

සාමාන්‍ය 3-wire PNP Sensor එකක:

🟤 Brown → +24V DC

🔵 Blue → 0V

⚫ Black → Signal Output

Sensor එක Object එක හඳුනාගත් විට Black Wire එකෙන් +24V Signal එක PLC Digital Input වෙත ලබා දේ.

⚠️ සෑම PLC Input Module එකක්ම එකම Wiring Configuration එකක් නොවන බැවින්, සැබෑ ස්ථාපනයකට පෙර Sensor සහ PLC manufacturer wiring diagram එක අනිවාර්යයෙන් පරීක්ෂා කරන්න.

⸻

🆚 Sensors අතර වෙනස

Sensor ප්‍රධාන භාවිතය
Inductive ලෝහ වස්තු හඳුනාගැනීම
Photoelectric වස්තු හඳුනාගැනීම
Ultrasonic Distance / Level මැනීම
Limit Switch Mechanical Position හඳුනාගැනීම

⸻

🛠️ Sensor Troubleshooting

Sensor එකක් ක්‍රියා නොකරන විට පහත කරුණු පරීක්ෂා කරන්න:

✔️ 24V DC Supply තිබේද?

✔️ Sensor LED එක ක්‍රියාත්මකද?

✔️ Sensor Output Signal එක ලැබෙනවාද?

✔️ PLC Input LED එක ON වෙනවාද?

✔️ Wiring Loose වී තිබේද?

✔️ Sensor Alignment නිවැරදිද?

✔️ Sensing Distance නිවැරදිද?

✔️ Sensor Face එක Dirty වී තිබේද?

✔️ PLC Program එකේ Input Address නිවැරදිද?

⸻

⚠️ Sensor තෝරාගැනීමේදී

නිවැරදි Sensor එක තෝරාගැනීමට,

🔹 Detect කිරීමට අවශ්‍ය වස්තුව

🔹 Sensing Distance

🔹 Operating Temperature

🔹 Supply Voltage

🔹 Output Type – PNP / NPN

🔹 NO / NC Configuration

🔹 IP Rating

🔹 Response Time

වැනි කරුණු සලකා බැලිය යුතුය.

⸻

🛡️ ආරක්ෂිත උපදෙස්

🔸 Wiring කිරීමට පෙර Power Isolation කරන්න.

🔸 24V DC වුවත් Short Circuit සහ Equipment Damage අවදානමක් තිබිය හැකි බැවින් නිවැරදි Fuse/Protection භාවිතා කරන්න.

🔸 Moving Machinery අසල Sensor Alignment කරන විට LOTO ක්‍රියාපටිපාටි අනුගමනය කරන්න.

🔸 Safety Sensor එකක් නම් සාමාන්‍ය Proximity Sensor එකකට වෙනුවට අදාළ Safety-rated device සහ manufacturer requirements භාවිතා කළ යුතුය.

⸻

🎯 මතක තබා ගන්න

✅ Sensor = Automation පද්ධතියේ ඇස් සහ කන්

✅ Inductive Sensor → Metal Detection

✅ Photoelectric Sensor → Object Detection

✅ Ultrasonic Sensor → Distance / Level

✅ Limit Switch → Position Detection

✅ Sensor Signal → PLC → Machine Control

⸻

📚 අද පාඩමේ සාරාංශය

Industrial Automation පද්ධතියක් නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වීමට Sensor Selection, Installation, Wiring සහ Troubleshooting පිළිබඳ හොඳ දැනුමක් අවශ්‍ය වේ.

Electrical & Instrumentation Technician කෙනෙකුට Sensor එකේ LED එක බලලා පමණක් දෝෂය තීරණය කිරීම නොව, Power Supply → Sensor Output → PLC Input → PLC Logic → PLC Output → Final Control Element ලෙස සම්පූර්ණ Signal Path එක පරීක්ෂා කිරීමට හැකියාව තිබීම ඉතා වැදගත් වේ.

⸻

📢 ඊළඟ පාඩම #19:

Temperature Sensors – RTD, PT100 සහ Thermocouple

🌡️ Temperature measurement, RTD/PT100 wiring, 2-wire/3-wire/4-wire configuration, Thermocouple සහ PLC/Transmitter connections පිළිබඳව ඉගෙන ගනිමු.

#විදුලිපාඩම්

DSMS Elec Automate

23/08/2026

19/08/2026

18/08/2026

12/08/2026

11/08/2026

10/08/2026

09/08/2026

08/08/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request