15/02/2014
िचराईतो (Swertia chiraita): -
यो नेपालको पूर्बी पहाडी क्षेत्र (१६००-२५००मी.उचाइ) मा पाईने अौषधीको रूपमा प्रयोगमा आउने िबरुवा हो। यिहँ िबशेषताका कारणले यसको माग बाह्य मुलुकहरूमा पर्याप्त मात्रामा छ। नेपालसँग जोडीएको िसमानाका कारणले गर्दा यो बढी मात्रमा भारत र चीनमा पिन िनर्यात हुने गर्छ।
यसको िनर्यात कच्चा जडीबुटीको रूपमा नेपालबाट अन्य मुलुकहरूमा िनर्यात हुने गर्छ।
महत्व ः-
पर्याप्त लगानी र प्रिबधीको कमीले गर्दा यस्ता महत्वपूर्ण जडीबुटीहरूको नेपालमै प्रसोधन गरी अौषधीको रूपमा िबकास गर्न सिकएको छैन। तथािप पहाडी मुलहरूमा बस्ने िनम्न तथा मध्यम बर्गका लागी यो िनकै महत्त्वपूर्ण छ यस अर्थमा कीः-
(i) यो मध्यम पहाडी भूभाग (१६००-२५००मी उचाइ) मा खेती तथा उत्पादन गर्न सिकने हुँदा
( ii) पहाडका खेर गएका जिमनहरूमा पिन उब्जनी गर्न सिकने हुँदा त्यस्ता जिमनको पिन
सदुपयोग हुने र उपयोिगता प्राप्त गर्न सिकने हुँदा
(iii) मध्यम तथा िनम्न बर्गका लागी आम्दानीको राम्रो स्रोत हुने हुँदा
(iv) स्थानीय कृष्कलाई काम र दाम तथा अन्यलाई पिन रोजगारीको सृजना गर्न सिकने हुँदा
