19/07/2026
๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐-๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐?
Credit to: Arnold Pansoy Alderite
Ang gagastos sa survey ng lupa ay depende sa sitwasyon at kung sino ang may kailangan ng survey. Narito ang mga pangunahing kaso at kung sino ang dapat gumastos:
1. Kung Ang Lupa Ay Ibebenta
๐ Sino ang Dapat Gumastos?
โ
Karaniwan, ang SELLER ang gumagastos sa survey bago ibenta ang lupa.
โ
Pero pwedeng magkasundo ang buyer at seller kung sino ang sasagot sa survey fee.
๐ Bakit Kailangan ng Survey?
โข Para malaman ang eksaktong sukat at boundaries bago ito ipagbili.
โข Para maiwasan ang away-lupa sa future buyers.
2. Kung Ang Lupa ay Pinapamana o Hahatiin ng Magkakapatid
๐ Sino ang Dapat Gumastos?
โ
Lahat ng heirs o magkakapatid na maghahati sa lupa ang dapat mag-ambagan sa survey cost.
โ
Kung may isang heir na gustong ipa-survey agad para ma-claim ang share niya, siya ang unang gagastos pero maaari siyang mag-reimburse mula sa iba pang heirs.
๐ Bakit Kailangan ng Survey?
โข Para maayos ang hatian at maparehistro ang bawat bahagi ng lupa.
โข Para maiwasan ang diskusyon at sigalot sa pagitan ng mga heirs.
3. Kung May Away sa Hangganan ng Lupa (Boundary Dispute)
๐ Sino ang Dapat Gumastos?
โ
Parehong parties na may dispute ang dapat mag-share sa gastos.
โ
Kung ang isang may-ari lang ang gustong magpa-survey para patunayan ang kanyang claim, siya muna ang gagastos.
๐ Bakit Kailangan ng Survey?
โข Para malaman ang tamang hangganan ng lupa ayon sa official land records.
โข Para maiwasan ang kaso ng trespassing o illegal encroachment.
4. Kung Ipaparehistro o Ipatitulo ang Lupa
๐ Sino ang Dapat Gumastos?
โ
Ang may-ari o ang gustong magpatitulo ang dapat gumastos.
โ
Kung ito ay shared land (mother title), dapat hati-hati ang heirs sa gastos ng survey.
๐ Bakit Kailangan ng Survey?
โข Para magawa ang Approved Survey Plan na isusumite sa DENR at Registry of Deeds.
โข Para ma-validate kung eligible ang lupa para sa titling.
5. Kung Ang Lupa ay Isasangla sa Bangko
๐ Sino ang Dapat Gumastos?
โ
Karaniwan, ang may-ari (borrower) ang gumagastos para sa survey.
โ
Minsan, may bangko na nagbibigay ng accredited surveyor, pero ang borrower pa rin ang sasagot sa gastos.
๐ Bakit Kailangan ng Survey?
โข Para malaman ang actual size ng lupa at maiwasan ang undervaluation.
โข Para matiyak na walang overlapping boundaries na maaaring maging problema sa bangko.
6. Kung Ang Lupa ay Para sa Land Conversion (Agricultural to Residential/Commercial)
๐ Sino ang Dapat Gumastos?
โ
Ang may-ari ng lupa o ang developer kung sakaling ipapa-develop ito.
๐ Bakit Kailangan ng Survey?
โข Para malaman kung pasok sa zoning laws ng LGU.
โข Para malaman ang eksaktong lot allocation sa bagong development.
7. Kung Pinapa-Partition ang Lupa sa Korte (Judicial Partition)
๐ Sino ang Dapat Gumastos?
โ
Ang lahat ng mga heirs o co-owners na naghahati sa lupa.
โ
Kung may isa lang na heir na gustong ipa-survey, siya ang magbabayad pero maaaring humingi ng reimbursement mula sa iba.
๐ Bakit Kailangan ng Survey?
โข Para magkaroon ng malinaw na physical boundaries para sa bawat tagapagmana.
โข Para mapadali ang titulo transfer sa Registry of Deeds.
๐ Ang gastos sa survey ay depende sa kung sino ang nangangailangan nito.
๐ Kung may away sa lupa, mas maganda kung maghati-hati sa gastos para patas.
โ
๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐-๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐-๐๐๐๐
