19/02/2015
strona
113
luty
2005
www.e-energetyka.pl
W obliczu narastających problemów spowodowanych
zmniejszaniem się zasobów paliw, wzrostem ich cen, a także
pogorszeniem stanu środowiska naturalnego, stawiamy so-
bie pytanie o przyszłość energetyki. Dysponujemy już dziś
technologiami wykorzystującymi energię źródeł odnawialnych,
przyjaznych środowisku, które z powodzeniem mogą zastą-
pić konwencjonalne źródła energii. Źródła odnawialne wyko-
rzystują energię słoneczną w sposób bezpośredni (jak w ko-
lektorach słonecznych czy ogniwach fotowoltaicznych) lub też
zakumulowaną (biomasa) czy przetworzoną jej postać (ener-
gia wiatru, wody).
Celem artykułu jest przedstawienie wyników pracy magi-
sterskiej mgr inż. Marcina Idczaka napisanej pod kierunkiem
dr. inż. Aleksandra Panka na Wydziale Inżynierii Środowiska
Politechniki Warszawskiej, w Instytucie Ogrzewnictwa i Wen-
tylacji. Praca polegała na doborze, zwymiarowaniu i oszaco-
waniu efektywności, także ekonomicznej, odnawialnych źródeł
energii – kolektorów słonecznych, pompy ciepła i ogniw foto-
woltaicznych – dla potrzeb typowego budynku jednorodzin-
nego. Dobór wielkości systemów, ich efektywność zostały
wyznaczone za pomocą dokładnych metod inżynierskich.
Odnawialne źródła energii są natomiast najczęściej analizo-
wane przy pomocy bardzo przybliżonych szacunkowych me-
tod obliczeniowych.
Na potrzeby pracy została także przygotowana polska
wersja programu GSHP2000, wchodzącego w skład pakietu
RETScreen. Jest to program w formule Excel służący do
wstępnego wymiarowania kosztów inwestycyjnych i efektyw-
ności ekonomicznej instalacji z pompą ciepła.
Charakterystyka budynku
Do pracy wybrano projekt budynku jednorodzinnego. Za-
łożono jego lokalizację w strefie podmiejskiej Warszawy. Lo-
kalizacja jest istotna ze względu na parametry klimatyczne,
takie jak: obliczeniowa temperatura zewnętrzna, dane doty-
czące promieniowania słonecznego czy też właściwości grun-
tu. Rozpatrywany budynek to budynek wolno stojący, piętro-
wy, niepodpiwniczony, przeznaczony dla rodziny z dwojgiem
dzieci. Dom został zaprojektowany tak, by w pomieszczeniach
w jak najlepszy sposób wykorzystać światło naturalne oraz
aby możliwe było pozyskiwanie energii słonecznej w sposób
pasywny. Aby spełnić te założenia, został usytuowany na dział-
ce tak, by elewacja frontowa była elewacją wschodnią.
Koncepcja budynku samowystarczalnego energetycznie
Mgr inż. Marcin Idczak, dr inż. Aleksander Panek
Politechnika Warszawska, Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji
Zaprojektowana masa akumulacyjna konstrukcji ma sprzy-
jać regulacji mikroklimatu wnętrza. Część północna spełnia
funkcję buforową (garaż, pomieszczenie techniczne, pracow-
nia). Do budynku doprowadzone są wszelkie media.
Wyszczególnienie Parametry
Powierzchnia działki 1000 m
2
Powierzchnia budynku netto 150,0 m
2
(+17,1 m
2
garaż)
Powierzchnia zabudowy 149,2 m
2
Kubatura
421 m
3
Tabela 1
Dane ogólne
Tabela 2
Przegrody budynku
Przegrod
a Współczynnik przenikania ciepła U(W/m
2
K)
Ściany zewnętrzne
0,231
Stropodach 0,148
Okna
2,000
Tabela 3
Dane klimatyczne
Wyszczególnienie Parametry
Temperatura obliczeniowa
dla ogrzewania 20°C
Szerokość geogr
aficzna 52,28°N
Grunt glina piaszczysta
Głębokość przemarzania gruntu 1,0 m
Średnia roczna temper
atura gruntu 9,0°C
Średnia roczna amplituda
temperatury gr
untu 14,0°C
Współczynnik przewodzenia
ciepła dla gruntu 1,4 W/mK
Dyfuzyjność gruntu 0,0065 cm
2
/s
Gęstość gruntu 2000 kg/m
3
Zapotrzebowanie na energię
Założono, że budynek będzie zasilany wyłącznie energią
elektryczną. W celu oszacowania jej zapotrzebowania na cele
grzewcze dokonano obliczeń zgodnie z normą PN-B-02025
„Obliczanie sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrza-
nia budynków mieszkalnych”. Obliczono także zapotrzebo-
wanie na energię elektryczną na cele bytowe. W obliczeniach
nie uwzględniono kuchni, zakładając, że w budynku zainsta-
lowana zostanie kuchnia gazowa.
strona
114
luty
2005
www.e-energetyka.pl
Wentylacja w budynku będzie realizowana za pomocą lo-
kalnych zestawów nawiewno-wywiewnych RylkAir z odzy-
skiem ciepła. Dodatkowo w garażu, łazienkach i kuchni po-
wietrze będzie usuwane grawitacyjnie przez kratki wywiew-
ne. Zainstalowanie odzysku ciepła pozwoli na ograniczenie
strat energii na ogrzanie powietrza wentylacyjnego o 49%.
Straty ciepła dla budynku wyniosą 6,9 kW, zaś sezonowe
zapotrzebowanie na ciepło 10 300 kWh.
Zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową ustalono na
50 litrów na dzień, na osobę. Dla czterech mieszkańców, przy
podgrzewaniu wody od 10°C (temperatura wody w wodocią-
gu) do 55°C (temperatura wody w baterii czerpalnej) wyma-
gana ilość energii to 13,75 GJ na rok.
W tabeli 4 przedstawiono szczegółowo przewidywane
sezonowe zużycie energii elektrycznej. Założono, że budy-
nek jest wyposażony w oświetlenie i inne urządzenia elek-
tryczne wysokiej jakości, charakteryzujące się niskim zuży-
ciem energii elektrycznej. Założono pewien profil użytkowa-
nia budynku przez czteroosobową rodzinę oraz standardowe
wyposażenie budynku i na tej podstawie wyznaczono zuży-
cie energii. W obliczeniach wzięto pod uwagę pracę instalacji
grzewczej opartej na pompie ciepła i instalacji solarnej, co
ma wpływ na wartość zużycia energii elektrycznej. Moc szczy-
towa prądu elektrycznego wynosi 13 kW, obliczeniowe natę-
żenie prądu 20 A. Obliczenia zostały wykonane zgodnie
z normą PN-IEC 60364-1:2000 „Instalacje elektryczne w obiek-
tach budowlanych – Zakres, przedmiot i wymagania podsta-
wowe”.
Tabela 4
Zużycie energii elektrycznej
Czajnik 600 1 0,5 109,5
Grzejnik/suszarka 170 3 300 153,0
Komputer 100 1 5 182,5
Kosiarka 400 1 6 2,4
Lampa na biurko 20 3 3 65,7
Lampa stojąca 25 2 0,5 9,1
Lampka nocna 20 4 0,5 14,6
Lodówka 100 1 24 876,0
Lokówka 12 2 0,25 2,2
Magnetowid 20 1 2 2,1
Odkurzacz 500 1 1 26,0
Opiekacz 300 1 0,2 3,1
Oświetlenie 400 1 6 876,0
Piła 600 1 2 1,2
P***a ciepła 2091 1
2594,5
P***a CO 25 2 5328 266,4
P***a CWU 15 2 8760 131,4
P***a cyrkulacyjna 25 1 8760 219,0
Pralka 1900 1 3 296,4
Radio 10 3 5 54,8
Robot kuchenny 150 1 0,3 2,3
Suszarka do włosów 300 2 0,25 54,8
Telewizor 40 4 1,75 102,2
Regeneracja 3 7 8760 184,0
Wiertarka 300 1 0,5 4,5
Zestaw radiofoniczny 50 1 1 18,3
Zmywarka 1000 1 1 365,0
Żelazko 500 1 2 52,0
Razem
6522,8
kWh/rok
Urządzenie
Pobór mocy, Liczba, Czas pracy, Czas pracy, Czas pracy, Czas pracy, Energia,
W szt. h/d h/tyg. h/mies. h/rok kWh/rok
Tabela 5
Zużycie energii elektrycznej w poszczególnych kategoriach
Styczeń 537 84,4 51,3 244
917
Luty 443 74,5 40,3 244
802
Marzec 360 59,6 23,1 244
687
Kwiecień 184 49,7 14,2 244
493
Maj 9 39,7 1,8 244
295
Czerwiec 0 39,7 0 244
284
Lipiec 0 39,7 0 244
284
Sierpień 0 49,7 0 244
294
Wrzesień 10 59,6 14,4 244
329
Październik 199 69,5 42,8 244
556
Listopad 349 79,5 48,5 244
721
Grudzień 479 84,4 53,6 244
861
Razem
2570 730 290 2932
6523
Miesiąc
CO, Oświetlenie,
CWU,
Pozostałe,
Energia,
kWh kWh kWh kWh kWh
Należy zauważyć, że największy udział w zużyciu energii
ma praca pompy ciepła na potrzeby ogrzewania. Dzięki za-
stosowaniu kolektorów słonecznych zapotrzebowanie na
energię na potrzeby ciepłej wody użytkowej jest stosunkowo
niewielkie.
Zużycie energii elektrycznej w budynku charakteryzuje
duża sezonowość, co jest związane z intensywną pracą in-
stalacji grzewczych w zimie, mniejszym natężeniem promie-
niowania słonecznego, krótszym dniem, co wpływa na słabszą
wydajność kolektorów i dłuższą pracę oświetlenia.
strona
115
luty
2005
www.e-energetyka.pl
Styczeń 324,6 1,37 93,72 -230,85 29
Luty 293,2 1,73 111,92 -181,24 38
Marzec 324,6 2,94 220,43 -104,14 68
Kwiecień 314,1 3,26 250,10 -64,00 80
Maj 324,6 3,85 316,43 -8,14 97
Czerwiec 314,1 4,23 341,60 27,50 109
Lipiec 324,6 4,11 340,70 16,13 105
Sierpień 324,6 4,30 345,91 21,34 107
Wrzesień 314,1 3,36 249,11 -64,99 79
Październik 324,6 1,79 132,07 -192,50 41
Listopad 314,1 1,41 95,67 -218,43 30
Grudzień 324,6 1,22 83,38 -241,19 26
Razem 3821,6
–
2581,03 -1305,48 66
Tabela 6
Dane energetyczne zainstalowanych kolektorów słonecznych
Miesiąc
Zapotrze-
bowanie,
kWh/
/miesiąc
Promie-
niowanie,
kWh/
/dobę
Energia
wytworzona,
kWh/
/miesiąc
Bilans, kWh/
/miesiąc
Wydaj-
ność,
%
Rys. 1. Zużycie energii elektrycznej w poszczególnych kategoriach
Poniżej zaprezentowane zostaną poszczególne systemy
zainstalowane w budynku – system grzewczy i zasilania w
energię elektryczną.
System grzewczy
Funkcję centrali grzewczej spełnia w budynku p***a cie-
pła. P***a ciepła to urządzenie, które za pomocą cyklu prze-
mian termodynamicznych podnosi potencjał termiczny ener-
gii czerpanej ze źródła niskotemperaturowego (0°–10°C) – w
tym przypadku jest nim grunt – na wyższy poziom (30°–60°C),
możliwy do wykorzystania w ogrzewnictwie. Dolne (niskotem-
peraturowe) źródło ciepła stanowią sondy pionowe. Sonda
pionowa – to rura polietylenowa z zakończeniem U-kształto-
wym, o średnicy od 20 do 50 mm, wpuszczona w odwiert,
który jest następnie wypełniany. Wewnątrz rury krąży czynnik
odbierający ciepło gruntu i przekazujący je do pompy ciepła.
Dobór sond został przeprowadzony na podstawie metody
obliczeniowej podanej przez IGSHPA. Zostały zaprojektowa-
ne trzy sondy o średnicy 25 mm i długości 79 m. W porówna-
niu z kolektorami poziomymi, sondy pionowe dają bardziej
stabilną temperaturę dolnego źródła ciepła i wymagają mniej-
szej powierzchni działki.
P***a ciepła będzie zasilała ogrzewanie niskotempera-
turowe – podłogowe o parametrach pracy 45/35°C. Możliwe
jest także zastosowanie innego typu ogrzewania niskotem-
peraturowego, jak na przykład ogrzewania ściennego czy in-
stalacji z grzejnikami pojemnościowymi. Im niższa tempera-
tura czynnika grzejnego, tym większy współczynnik wydajno-
ści pompy ciepła COP (
ε
). Współczynnik ten określa ilość uzy-
skanej energii cieplnej na jednostkę energii zużytej na pracę
pompy ciepła.
W rozpatrywanym budynku p***a ciepła będzie praco-
wała ze średnim rocznym współczynnikiem wydajności COP
o wartości 4,3.
Ciepło na potrzeby ciepłej wody użytkowej dostarczą pła-
skie, cieczowe kolektory słoneczne. Są to urządzenia absor-
bujące energię promieniowania słonecznego, jako energię
cieplną, następnie wykorzystywaną do ogrzania czynnika krą-
żącego w instalacji solarnej.
Odbiera on ciepło z powierzchni kolektora, przekazując je
wodzie w zasobniku. Zainstalowane zostaną 4 kolektory
o łącznej powierzchni 6,8 metrów kwadratowych. Kolektory
będą usytuowane obok budynku, od strony południowej na
standardowych stelażach tak, by uniknąć zacienienia. Kolek-
tory będą nachylone pod kątem 45 stopni. To pozwoli na po-
krycie zapotrzebowania w około 60% w ciągu roku. Resztę
ciepła dostarczy p***a ciepła współpracująca z instalacją
ciepłej wody użytkowej na zasadzie priorytetu CWU. Dodat-
kowo zasobnik CWU (o pojemności 150 litrów) będzie wypo-
sażony we wkład grzewczy służący do dezynfekcji termicz-
nej zbiornika.
Kolektory pracują ze średnią roczną sprawnością około
35%. Instalacja solarna powinna pokryć zapotrzebowanie na
ciepłą wodę użytkową w 66% w ciągu roku.
W miesiącach letnich kolektory są w stanie pokryć całko-
wicie zapotrzebowanie na ciepłą wodę, natomiast w zimie
jedynie na poziomie poniżej 30%.
System zasilania w energię elektryczną
Zasilanie w energię elektryczną będzie realizowane za
pomocą modułów fotowoltaicznych. Moduł fotowoltaiczny to
zespół ogniw fotowoltaicznych. Ogniwa natomiast to złącza
półprzewodnikowe typu n-p, które pod wpływem promienio-
wania słonecznego wytwarzają pomiędzy sobą barierę po-
tencjału, która po zamknięciu obwodu zamieniana jest na prze-
pływ prądu.
Ogniwa fotowoltaiczne wytwarzają prąd stały z energii
słonecznej będąc najczystszym znanym obecnie źródłem
energii. Modułami fotowoltaicznymi zostanie pokryta cała
możliwa do wykorzystania część dachu. Na południowych
połaciach dachu nachylonych pod kątem 25 i 35 stopni zo-
staną umieszczone 53 metry kwadratowe modułów foto-
woltaicznych. Będą to moduły polikrystaliczne pracujące ze
sprawnością w standardowych warunkach testowych na po-
ziomie 17%. Takie usytuowanie modułów jest nieco gorsze
od optymalnego kąta 45 stopni, lecz straty tym spowodowa-
ne sięgną jedynie około 0,2%.
ε
=
moc grzewcza
moc napędowa
=
(energia otoczenia + moc napędowa)
moc napędowa
strona
116
luty
2005
www.e-energetyka.pl
Styczeń 123,1
Luty 238,1
Marzec 405,4
Kwiecień 560,3
Maj 752,7
Czerwiec 676,1
Lipiec 720,5
Sierpień 653,3
Wrzesień 448,2
Październik 316
Listopad 149,6
Grudzień 84,6
Razem 5127,9
Tabela 7
Energia wytwarzana przez system fotowoltaiczny
Miesiąc Wytworzo
na ilość energii, kWh
Rys. 3. Bilans energii
Moduły będą połączone do falowników przetwarzających
wytwarzany prąd stały na prąd zmienny wykorzystywany w
budynku. System fotowoltaiczny będzie wpięty do sieci. Ener-
gia z sieci będzie pobierana tylko wtedy, gdy zapotrzebowa-
nie na nią przewyższy jej produkcję w ogniwach. Akumulato-
ry w takim systemie nie są potrzebne, gdyż sieć jest w stanie
przyjąć całą energię wyprodukowaną przez system fotowol-
taiczny.
Rys. 2. Schemat systemu zasilania
W okresie letnim fotowoltaika będzie w stanie pokryć za-
potrzebowanie na energię elektryczną z nadwyżką. Nawet
wtedy jednak, w okresach zwiększonego poboru energii bądź
zwiększonego zachmurzenia, będą występowały chwilowe
niedobory energii. W okresie zimowym natomiast ilość wy-
twarzanej energii będzie niewielka. Niedobory energii będą
zjawiskiem bardzo częstym.
Bilans energii
Niedobory energii będą uzupełniane z sieci energetycz-
nej, a jej nadwyżki tam odprowadzane. Rozliczenie z dostawcą
energii będzie prowadzone za pomocą cyfrowego licznika
energii. Zasady i taryfy rozliczeń są ustalane przez dostaw-
cę energii na podstawie obowiązujących przepisów. Zgod-
nie z rozporządzeniem ministra infrastruktury zakłady ener-
getyczne mają obowiązek zakupu energii ze źródeł odnawial-
nych wedle ustalonej stawki.
W opracowaniu tym założono, że w rozliczeniu z zakła-
dem energetycznym obowiązuje zasada, że koszt jednost-
kowy energii zakupionej jest równy kosztowi jednostkowe-
mu energii sprzedanej. W rozpatrywanym budynku wypro-
dukowana przez system fotowoltaiczny energia nie prze-
wyższy zużycia energii w ciągu roku. Można zatem w rozli-
czeniu z zakładem energetycznym odjąć ilość oddanej do
sieci energii od energii pobranej. Uzyskana różnica to ener-
gia elektryczna, za którą uiszcza się opłatę według standar-
dowej taryfy.
Dodatkowym kosztem dla odbiorcy energii jest koszt za-
instalowania niestandardowego licznika energii. Takie prze-
pisy obowiązują w wielu krajach między innymi w Danii czy
w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych. W Niemczech, w myśl
rządowego programu „100 000 dachów”, zakłady energe-
tyczne miały obowiązek kupowania energii wytworzonej
przez systemy fotowoltaiczne za cenę znacznie wyższą od
ceny energii wyprodukowanej w elektrowniach konwencjo-
nalnych.
Obecnie w Polsce, w myśl obowiązującej taryfy, koszt
energii sprzedawanej do sieci ze źródła odnawialnego jest
znacznie niższy od kosztów energii zakupionej w zakładzie
energetycznym.
W ciągu roku system fotowoltaiczny dostarczy 5127,9 kWh
energii, zaś potrzeby budynku wyniosą 6523 kWh/rok. Foto-
woltaika jest więc w stanie pokryć 78% całkowitego zapo-
trzebowania na energię. Zapotrzebowanie na energię jest
szczególnie wysokie w zimie, kiedy pracuje p***a ciepła
i korzystamy więcej z oświetlenia, a także innych urządzeń
(telewizor, radio). W zimie natężenie promieniowania sło-
necznego jest szczególnie niskie, a dzień krótki. Lato będzie
natomiast okresem, gdzie odnotowane zostaną nadwyżki
produkcji energii. Jest to okres, w którym zużywa się mniej
energii, częściej przebywa poza domem, natężenie promie-
niowania słonecznego jest wysokie, a dzień długi.
Na rysunku 3 i w tabeli 8 przedstawiono bilans produkcji
i zużycia energii w ciągu roku.
Rozpatrywany budynek zużywa dzięki zastosowanemu
systemowi grzewczemu o 75% mniej energii. Jeśli weźmie-
my pod uwagę własną produkcję energii elektrycznej w pa-
nelach fotowoltaicznych osiąga się o 95% niższe zużycie ener-
gii w ciągu roku w stosunku do typowego budynku.
strona
117
luty
2005
www.e-energetyka.pl
Rys. 4. Porównanie zużycia energii
Tabela 8
Bilans energii
Styczeń 123,1 917 -794
Luty 238,1 802 -564
Marzec 405,4 687 -282
Kwiecień 560,3 493 68
Maj 752,7 295 458
Czerwiec 676,1 284 392
Lipiec 720,5 284 436
Sierpień 653,3 294 359
Wrzesień 448,2 329 120
Październik 316 556 -240
Listopad 149,6 721 -571
Grudzień 84,6 861 -777
Lato (V-IX) 3250,8 1486 1765
Zima (X-IV) 1877,1 5037 -3160
Razem 5127,9 6523 -1395
Miesiąc Pro
dukcja, kWh
Zużycie, kWh Bilans, kWh
Przeprowadzono analizę spodziewanej redukcji emisji
gazów cieplarnianych. Gazy cieplarniane to przede wszyst-
kim dwutlenek węgla, metan i dwutlenek azotu. Powodują
one tak zwany „efekt cieplarniany”, czyli zwiększanie się
średniej temperatury na ziemi wskutek nadmiernej absorp-
cji promieniowania słonecznego w atmosferze. W ciągu ro-
ku należy się spodziewać ograniczenia emisji gazów cie-
plarnianych dzięki rozpatrywanej inwestycji o 6,5 tony CO
2
Wyniki takiej analizy mogą zostać wykorzystane w przypad-
ku wprowadzenia programów wspomagających inwestycje
ograniczające emisję.
Przyjmując, że średni koszt ograniczenia emisji CO
2
w
Polsce wynosi 40 USD za tonę, przy okresie eksploatacji wy-
noszącym 30 lat, uzyskano by dodatkową kwotę 7800 USD,
która zwiększyłaby zyski inwestora.
Analiza ekonomiczna
Celem analizy ekonomicznej jest zwymiarowanie relacji
nakładów inwestycyjnych do efektów inwestycji. Koszty in-
westycyjne instalacji fotowoltaicznej są na tyle wysokie, że
trudno się spodziewać otrzymania satysfakcjonujących war-
tości wskaźników ekonomicznych.
Przedstawiona analiza polega na porównaniu zaprezen-
towanych rozwiązań z rozwiązaniami konwencjonalnymi.
Budynkiem referencyjnym (odniesienia) jest budynek identycz-
ny z rozpatrywanym. Budynek ten jest zasilany w energię elek-
tryczną jedynie z sieci. System grzewczy w budynku referen-
cyjnym wyposażono w kocioł kondensacyjny, gazowy pracu-
jący na potrzeby ogrzewania i ciepłej wody użytkowej.
Koszty inwestycyjne (w zł) przedstawiają się następująco:
Koszt systemu fotowoltaicznego 196 000
Koszt instalacji solarnej 22 900
Koszt instalacji z pompą ciepła 42 500
Koszt instalacji wentylacyjnej z odzyskiem ciepła 8 000
Koszt typowej instalacji grzewczej z kotłem gazowym 27 700
Różnica nakładów 240 500
Roczne oszczędności (w zł) wyniosą natomiast:
Opłata za gaz zużyty w budynku referencyjnym 2 388
Opłata za energię elektryczną zużytą
w budynku referencyjnym 1 383
Opłata za energię elektryczną zużytą
w rozpatrywanym budynku 588
Oszczędność 3 183
Prosty czas zwrotu:
Należy zauważyć, że oszczędności uzyskane są głównie
dzięki zainstalowaniu odzysku ciepła z powietrza wentylacyj-
nego. Efekt ekonomiczny pompy ciepła, kolektorów słonecz-
nych czy paneli fotowoltaicznych jest dużo mniejszy przy wie-
lokrotnie wyższych nakładach inwestycyjnych.
Można stwierdzić, że zaprezentowana inwestycja nie jest
ekonomicznie uzasadniona. Zainwestowane środki nie gwa-
rantują oszczędności na odpowiednio wysokim poziomie.
Podsumowanie
W projekcie przedstawionym w niniejszym artykule
uwzględniono jedynie niektóre aspekty koncepcji budynku
samowystarczalnego energetycznie. Konieczna jest dalsza
praca i dalsze dokładniejsze analizy uwzględniające szersze
spektrum zagadnień. Należałoby się zastanowić nad samą
koncepcją architektoniczną budynku, którego konstrukcja
pozwoliłaby na dalsze zmniejszenie zapotrzebowania na cie-
pło poprzez zwiększenie izolacyjności przegród, optymaliza-
cję zysków słonecznych, maksymalne wykorzystanie natu-
ralnego oświetlenia, dostosowanie dachu i pomieszczeń go-
spodarczych do potrzeb projektowanych instalacji. Należy
także poprawić koncepcję wentylacji budynku, przeanalizo-
wać kwestię odzysku ciepła z wody szarej. Ważne jest odpo-
wiednie wkomponowanie budynku w otoczenie z wykorzy-
staniem specyfiki lokalnych uwarunkowań. Istotna jest także
akumulacyjność cieplna otoczenia czy możliwość wykorzy-
stania naturalnych warunków jako osłony przed nadmierną
infiltracją wiatru (np. drzewa).
SPBT
=
K
O
=
240 500
3183
=
76 lat
