23/10/2016
Kiedy zmienić opony na zimowe?!
Co roku, zwłaszcza w okolicy 1 listopada, kierowcy zadają sobie pytanie kiedy zmienić opony na zimowe.
Opony należy zmienić na zimowe, kiedy temperatura powietrza w ciągu dnia spada poniżej 7 stopni Celsjusza. Duże znaczenie ma temperatura w godzinach w których kierowca porusza się po drogach (jeździ do pracy, na zakupy czy odbiera dziecko z przedszkola).
Niestety w Polsce nadal obecne jest przeświadczenie, że nie ma sensu wymieniać opon przed pojawieniem się śniegu. Niestety wtedy jest już zwykle za późno i albo zostawiamy samochód pod domem albo ryzykujemy jazdę na oponach letnich. Najpierw trzeba spojrzeć na to, na jakiej zasadzie działają opony letnie i zimowe, zanim ustalimy kiedy zmienić opony na zimowe.
Zasada działania opon letnich:
Opony letnie mają zapewnić jak najniższe zużycie paliwa, przy minimalnym hałasie i jednocześnie zachować dobre właściwości jezdne na mokrej nawierzchni. Im gładsza opona (slick) tym lepiej trzyma się jezdni (ma większą powierzchnię styku gumy z nawierzchnią) a przy tym nie wibruje i nie generuje hałasu. Jest też dosyć twarda i odporna na wysoką temperaturę, bo mocno nagrzewa się od większej prędkości (latem jeździmy szybciej) oraz słońca i asfaltu. Problem zaczyna się, gdy wjedziemy w kałużę.
Woda dostaje się między gumę a asfalt i tworzy śliską powierzchnię, na której opona nie może złapać przyczepności. W konsekwencji samochód traci na sterowności i wpada w poślizg – zjawisko to nazywane jest aquaplaningiem. Żeby mu przeciwdziałać producenci opon wymyślili opony z rowkami, które odprowadzają wodę. Dzięki temu woda jest wyciągana i nie zalega między gumą a jezdnią, minimalizując ryzyko poślizgu.
Konsekwencją takiej budowy jest zwiększony hałas (powietrze również wpada do rowków), oraz zwiększone opory toczenia. Dlatego producenci cały czas szukają złotego środka między jak największą powierzchnią gumy a ilością rowków.
Guma używana do produkcji opon letnich ma za zadanie wytrzymywać wyższe temperatury. W niższych coraz bardziej twardnieje, do momentu w którym system rowków praktycznie przestaje działać a guma nie przykleja się do jezdni (to tak naprawdę dzięki tarciu opona trzyma się jezdni). Wystarczy wtedy niewielka kałuża czy trochę śniegu, żeby samochód pojechał jak na łyżwach. Wtedy nadchodzi moment, kiedy zmienić opony na zimowe.
Zasada działania opon zimowych
Kiedy zmienić opony na zimowe dla odmiany robi się z miękkiej gumy, odpornej na twardnienie. Krzemionkę wzbogaca się o dodatki np. olej z pomarańczy, które dodatkowo uelastyczniają jej strukturę. Powodem jest sam wygląd i działanie bieżnika. Opona zimowa ma działać jak raki czy kopyta zwierząt – wgryza się w śnieg i wyrzuca go za samochód. Dlatego ma mocno porowatą strukturę.
Lamele (czyli nacięcia na bieżniku) muszą być maksymalnie elastyczne, żeby mogły spełniać swoją funkcję. Niestety ta sama właściwość powoduje, że opony zimowe są mniej energooszczędne od letnich i zdecydowanie głośniejsze. Z tych powodów opony całoroczne z reguły projektuje się biorąc bieżnik opony zimowej, ale mieszankę opony letniej (z pewnymi modyfikacjami oczywiście), co daje w miarę przyzwoite zachowanie w łagodną zimę i nieco mniejsze opory toczenia latem.
Jeszcze bardziej to widać w wypadku opon śniegowych, czyli zimówek optymalizowanych do jazdy po śniegu. Pełny nacięć bieżnik jest zrobiony z bardzo miękkiej gumy, która przy wysokiej temperaturze po prostu niknie w oczach. Z drugiej strony na tego typu oponach jeżdżą z reguły Skandynawowie, Hiszpan w zasadzie nie zadaje sobie pytania kiedy zmienić opony na zimowe.
Kiedy zmienić opony na zimowe?
Wszystko jest kwestią bezpieczeństwa. Pod koniec października, gdy temperatura oscyluje w okolicy 10 stopni i dużo pada opony zimowe będą się sprawdzać porównywalnie do letnich. Jeżeli jednak o poranku temperatura spadnie do 7 stopni to sytuacja diametralnie się zmieni i na zimówce pojedziemy bezpieczniej. Z kolei przy 15 stopniach Celsjusza na plusie bezpieczeństwo na zimówce i na oponie letniej nadal będziemy mieli porównywalne.
W konsekwencji – zbyt późna zmiana opon na zimowe obniża bezpieczeństwo. Nie patrzmy za okno czekając na moment kiedy zmienić opony na zimowe, tylko zróbmy to na początku października.
Wszelkie testy, które pokazują lepsze zachowanie na mokrej nawierzchni opony letniej względem zimowej, mówią prawdę.
