19/05/2019
http://www.serwis-elektroniki.com.pl/maly-testowy-nadajnik-dla-zakresu-fm-uzywajacy-pojemnosciowego-oscylatora-trojpunktowego/
Mały testowy nadajnik dla zakresu FM, używający pojemnościowego oscylatora trójpunktowego
Bardzo małe nadajniki FM o małej mocy do
testowania odbiorników VHF to raczej kosmiczna
melodia przyszłości. Dlatego prezentowany
projekt jest godny uwagi, ponieważ łatwo mieści
się w kieszeni i nie tylko jest prosty, ale także
stabilny, dzięki temu, że częstotliwość jest kontrolowana
za pomocą oscylatora.
Tak zwany pojemnościowy trójpunktowy
oscylator pokazany na rysunku 1 wykorzystuje
obwód tranzystora w układzie wspólnej bazy
i oscyluje z częstotliwością naturalną oscylatora
kwarcowego stosowanego do stabilizacji. Jest
zaprojektowany do synchronizacji przez sygnały
audio w określonym zakresie blokady. W tym
zakresie następuje każda zmiana częstotliwości
sygnału sterującego.
Zakres blokowania można wydłużyć, jeśli zostanie
włączony rezystor równolegle z obwodem
rezonansowym.
Oscylator działa konsekwentnie na swojej
częstotliwości drgań własnych i przy danej amplitudzie.
Zakres podciągania dokładnie odpowiada
sygnałowi sterowania audio, przy czym
każda interferująca modulacja amplitudy na
każdym boku zakresu blokowania jest skutecznie
skracana. Rezultatem jest modulacja
częstotliwości!
Częstotliwość dźwięku wykorzystywana do
modulacji mininadajnika jest sprzężona z obwodem
tranzystora w układzie ze wspólną
bazą przy skrajnie niskiej impedancji (od 3.3 do
4.7Ω) za pośrednictwem rezystora włączonego
w obwód emitera.
Wartość tego rezystora ma znaczenie dla
„uwypuklenia" w modulacji nadajnika VHF. Wysokie
częstotliwości są nadmiernie eksponowane,
tak, że po demodulacji w normalnych
odbiornikach VHF górny zakres spektrum audio
jest tłumiony, a przez to korygowany, a zakres do
około 15kHz brzmi poprawnie zrównoważony.
Zrozumiałe jest, że oscylator ma bardzo
ograniczoną moc wyjściową RF, leżącą gdzieś
w okolicy pikowatów (10 do potęgi -12). Układ
tranzystora ze wspólną bazą zachowuje się
bardzo stabilnie i dlatego nie jest znacząco
„czuły na obecność ręki”, dzięki czemu nie ma
potrzeby jego ekranowania. Odbiornik nadawczy
VHF FM stojący w bliskim sąsiedztwie bez
trudu odbierze często występujące górne tony częstotliwości oscylatora kwarcowego ze słabego
promieniowania.
Nawiasem mówiąc, w tym obwodzie można
zastąpić tranzystor RF NPN dla przykładu tranzystorem
PNP bez żadnych innych zmian.
Wystarczy odwrócić polaryzację kondensatora
C2 i napięcie zasilania UB.
Aby uzyskać stabilną oscylację, zarówno
P1, jak i C1 muszą być one dostosowane do
parametrów L1 i X1.
Autor: Hans-Norbert Gerbig
plik pdf:
http://www.serwis-elektroniki.com.pl/wp-content/uploads/2017/11/711_29_2.pdf