23/04/2021
O MALUM KAREDEN KIRK BEŞ SANİYE SONRA
2010 yılında Bilgi Mimarlıkta master yaparken bölümdeki hocalarla kavga etmekten sıkıldığımdan seçmeli dersimi okulun efsane programı Kültürel İncelemeler’den almaya karar verdim. Bülent Somay’ın ( ) verdiği ‘Kültürde Psikanalitik Yöntem’ dersi gerçekten de hayatımı değiştirdi.
Dersi alan 50 kişi var. Bir o kadar kişi de sadece dinlemeye geliyor. 100 kişi, o zamanlar daha az binası ve daha küçük sınıfları olan Bilgi’nin en geniş sınıfında heyecanla dersi dinliyoruz. Psikanaliz dersleri öyle bir şey ki, yüzyıllar önce yaşananlar sizin zamanınıza, onbinlerce kilometre ötenizde yaşananlar da bulunduğunuz mekana gelebiliyor anında.
Sınıfta ağırlıkla felsefe, kültürel incelemeler, karşılaştırmalı edebiyat, psikoloji, sosyoloji, antropoloji ve sinema bölümlerinde lisans yapmış öğrenciler ile nadiren benim gibi alakasız bölümlerden gelmiş kişiler var. Yani ülkenin tüm kaplanları, aslanları, kartalları o sınıfta.
Bu yırtıcı kalabalıktan ürkerek biraz arkalara, ama hocanın da ne dediğini kaçırmayacak kadar ortalarda bir yere erkenden gidip oturuyorum. Kalabalığın çoğu hocayı şaşkınlıkla dinlese de hocayla aynı kanı emmiş olan da çok fazla öğrenci var. Hatta bunlardan biri olan Cihan’ın ( ) hocayla atışmalarına hayran kaldığımdan sonrasında paçasına yapışıp zorla arkadaş olmuşluğum bile vardır.
Bülent Hoca derslerini çoğunlukla popüler kültürden ve sinemadan bahsederek anlatır. Hoca; Alfred Hitchcock filmleri, John Carpenter filmleri, The Matrix ve Fight Club ile dersleri alıp götürürken benim aklım Andrei Tarkovsky’de. O zamanlar Tarkovsky’yle ikinci baharımı yaşıyorum. Her gece defalarca izliyorum filmlerini. Yeniden ve yeniden...
Ve nihayet adamımız Lacan, konumuz “Le Reel”. Özetle diyor ki Lacan: Gerçek, sizin bulmayı umduğunuz yerin en uzağındadır.
Malum kareden kırk beş saniye sonra, adam gelip kadının oturduğu çite oturduğunda, ağaç çit kırılır, adamla kadın yere düşer. Kadın hemen kalkıp giderken adamın gözü bir şeye takılır. Sürekli gördüğü sıradan detaylar sırtı toprakta yatarken ona ilginç gelmiştir.
