BİTKİLER İÇİN YAPAY IŞIK
Bitkiler, kışın az güneşli günlerinde ve yağışlı bulutlu geçen günlerde, uzun bahar yaz günlere oranla, güneş ışığı yeterli olmadığı için daha fazla ışığa ihtiyaç duyarlar. Güneş ışığının yetersiz olduğu bu günlerde, yapay ışık, kullanılmalıdır. Yapay ışık güneş ışığına benzerse de, 4-5 saatlik güneş ışığına eşdeğer bir ışıklanma için aynı süre yapay ışık kullanılması yet
erli olmaz. Sağlıklı bitki yetiştirmek için 12- 16 saat yapay ışıklandırma yapmak gerekir. Yapay ışıklandırma da farklı özellikte lambalar kullanılır. Burada dikkat edilecek konu ise, yapay ışık altında yetiştirilen bitkilerde yeterli hava neminin sağlanmasına da özen gösterilmelidir. Yetiştirici Işık:
Bitkiler, insan gözünün gördüğü ışığın farklı renkleri için tamamen farklı duyarlılığa sahiptirler. Bitki yetiştiriciliği için, çok küçük ışık parçacıkları olarak ışığın belirtilmesi önemlidir. Ayrıca bunlara foton ya da kuantum denir. Fotonun içerdiği enerjinin, dalga boyuna (ışığın rengine) bağlılığı farklıdır. Enerjinin Watt’ı için, yaklaşık olarak birkaç kırmızı foton maviye kıyasla mavinin iki katı üretilir. Buna ek olarak; bitkilerde ışığın kırmızı parçacıklarının kullanımı daha çok, yeşil ve mavi parçacıklarının kullanımı daha az etkilidir. Bitkinin yetişmesi (fotosentez) hem enerji veya lüks hem de spekrumun mavi ışığından kırmızıya kadar fotonlar (400-700nm) ile belirlidir. Bu yetiştirici ışık olarak adlandırılır. Işık, bütün bitkilerin yetişip gelişmesi için hayati bir önem taşır. Ancak Türlere göre ışık istekleri arasında da büyük farklılıklar olduğu da dikkate alınmalıdır. Bazı süs bitkileri, düşük ışıktan zarar gördüğü, gelişemediği gibi bazıları da yüksek ve direkt güneş ışınlarından zarar görürler. Bu itibarla süs bitkileri türlerinin ayrı ayrı ışık ihtiyaçları bilinmeli ve ona göre seçilmeli. Mekân düzenlemeleri de ona göre yapılmalıdır. Kapalı mekânlarda doğal ışık ile bitkiler arasındaki ilişki yapay ışık kullanımından daha komplikedir. Zira doğal ışık pencere yönüne, pencere hacmine, konstrüksiyonuna, pencereye gelen ışığın karşılaştığı çeşitli engellere göre değişir. Hatta pencerede ışık, güneşin geliş yönüne göre de değişmekle kalmaz, enleme, oranın lokal iklimine ve mevsimine göre kısa ve uzun fasılalarla değişir. Halbuki yapay ışık istenilen şekilde bitki için en müsait yönde, entasitede ve kalitede ayarlanabilir. Bugün birçok türdeki doğal ışık noksanlığı, yapay ışık ile karşılanabilmektedir. Işığın kalitesi de bitki büyümesinde önem taşır. Bu konuda mavi ışık en etkili olanıdır. Çiçeklenmede de mavi ışık ve kırmızı dalga boyları ışık spektrumları içersinde en etkili ışıklardır. Sıcaklık etkisi yapan bildiğimiz normal ampuller, yani akkor elektrik ampulleri sarıdan kırmızıya kadar olan dalga uzunluklarında etkindir fakat bunlar mavi ışık bakımından zayıftır. Bu ışıklar sıcaklık verdiğinden kullanımlarında soğuk lambalarda mümkün olduğu halde bunlar bitkilere fazla yaklaştırılmamalıdır. Bitkilerden uzak olunca da ışık entansiteleri bir hayli zayıflar. Işığın üstten verilmesi de önemlidir. Zira yaprakların klorofil tabakaları üst yüzeylerindedir. Böylece bu ışık fotosenteze çok daha müsait yönde etki yapar.
