04/04/2026
Có những lúc ngồi lại sau một công trình, tôi tự hỏi: rốt cuộc mình đang làm nghề này vì điều gì.
Hồi mới bắt đầu, tôi cũng từng nghĩ nhiều về danh xưng, làm sao để được gọi là “kiến trúc sư”, làm sao để có một vị trí rõ ràng trong mắt người khác. Nhưng làm rồi mới hiểu, người ta không gọi mình bằng cái tên đó vì mình muốn, mà vì mình đã làm được điều gì đó đủ lâu, đủ thật. Một người cứ vẽ, cứ sửa, cứ xây, qua hết công trình này đến công trình khác, rồi đến một lúc nào đó, cái tên tự nhiên đi theo họ. Không phải vì họ cần nó, mà vì người khác cần một cách để gọi họ.
Chiếc áo chưa bao giờ quyết định con người bên trong nó.
Làm nghề này, có một điều rất dễ quên, nhất là khi bản vẽ ngày càng đẹp hơn, phần mềm ngày càng mạnh hơn đó là: công trình không phải để ngắm, nó là để sống cùng. Có những ngày tôi nhìn lại một thiết kế và tự hỏi: nếu mình là người ở trong đó, mình có thấy thoải mái không? Nếu là người sử dụng mỗi ngày, mình có thực sự cần những thứ mình đang vẽ ra không?
Một ngôi nhà không phải để đăng ảnh. Một không gian không phải để gây ấn tượng. Nó tồn tại vì một ai đó sẽ bước vào, sử dụng nó, và sống trong đó. Nếu không trả lời được “mình đang làm cho ai”, thì mọi thứ còn lại, dù đẹp đến đâu, cũng chỉ là bề mặt.
Có những dự án được trả rất cao, đôi khi khiến người ta không kịp nghĩ nhiều. Nhưng làm lâu hơn một chút, sẽ bắt đầu thấy những câu hỏi xuất hiện: công trình này rồi sẽ đi về đâu, có thực sự tồn tại bền vững không, và người cuối cùng sử dụng nó là ai? Tiền bạc và lợi nhuận, suy cho cùng chỉ là kết quả của một dòng chảy lớn hơn. Và nếu không nhìn vào nguồn gốc của nó, rất dễ để nhầm lẫn giữa giá trị thật và giá trị được tạo ra tạm thời.
Làm nghề, tôi nhận ra một điều đơn giản: ai cũng đang đổi thời gian và tâm sức của mình để lấy một thứ gì đó. Nhưng thứ đáng suy nghĩ không phải là mình nhận được bao nhiêu, mà là mình đang góp phần tạo ra điều gì. Khi còn trẻ, tôi từng đặt cái tôi của mình lên rất cao, có lẽ vì đó là thứ rõ ràng nhất mình có. Còn bây giờ, tôi học cách đi cùng với nó, giữ nó tỉnh táo, không để nó dẫn mình đi quá xa, nhưng cũng không đánh mất nó giữa những lựa chọn dễ dàng. Vì cuối cùng, thứ còn lại sau mỗi công trình, không chỉ là bê tông hay bản vẽ. Mà là cách mình đã chọn để làm nghề.
4/4/2026
Taca Architects
