10/10/2019
GIẢI CỨU MÃ PÍ LÈNG
Mình là con của vùng núi, mình rất hiểu cảm giác đứng trên mỏm đá, rùng mình giữa những trập trùng vách núi, hiểu cảm giác sướng đến tê dại khi ôm những vòng cua sát sườn đèo cheo leo, hiểm trở. Lại càng thấu hiểu nỗi lòng dân bản địa, khi danh thắng được khai thác du lịch đúng cách, sẽ kéo theo rất nhiều lợi ích về kinh tế, văn hóa.
Vài ngày trước, vô tình được tag vào một bài viết trên Facebook của người bạn cũ, status khá dài nói về những trải nghiệm đổ đèo Mã Pí Lèng của bạn mình không nhớ hết, chỉ nhớ đoạn cuối là những dòng kêu gọi được viết in hoa HÃY CỨU LẤY MÃ PÌ LÈNG, HÃY TẨY CHAY CÁI KHÁCH SẠN CHẾT TIỆT KIA,... theo sau đó là những lời kêu gọi phá hủy một công trình kiến trúc vừa mới hoàn thiện, tự dưng thấy có gì đó trống trải không rõ
Mã Pí Lèng thì đẹp khỏi bàn rồi, trên mọi diễn đàn đều nhận được vô vàn lời tán tụng. Dễ hiểu được sự phẫn nộ của cộng đồng, khi một tòa nhà 6 tầng, bằng-một-cách-nào-đó ngang nhiên đứng ngay sườn đèo, không giấy phép xây dựng, thiếu toàn bộ giấy tờ hợp lệ để khởi công, vi phạm nghiêm trọng bộ luật Di sản. Công trình chắc chắn phải bị xử lý, nhưng xử lý thế nào cho có lý, có tình? Hay có nhất thiết phải phá bỏ toàn bộ tâm huyết của người chủ của nó như dư luận đang đồng lòng kêu gọi?
Những cung đường đẹp thật nhưng cũng rất cần có chỗ để nghỉ chân, ngắm cảnh. Nếu chỉ dựng tạm mấy túp lều thì đã chẳng có chuyện để nói. Đây giữa tâm điểm của làn sóng tẩy chay, khách sạn lúc nào cũng cháy phòng, khách đến check in nườm nượp, đủ thấy nhu cầu cao đến đâu. Tự đặt câu hỏi, nếu công trình vẫn ở đấy, được xây dựng tựa vào núi rừng, hình thức thẩm mỹ thuận mắt, liệu có bao người quan tâm nó có giấy phép xây dựng chưa hay không?
Thực lòng mà nói, chủ khách sạn quả là người có tầm nhìn. Mua lại mảnh đất chó ăn đá gà ăn sỏi cách đây 10 năm, chọn vị trí đẹp nhất cả cung đèo, dừng ngay hẻm giao chữ V nhìn xuống sông Nho Quế tuyệt đẹp, đặt cho cái tên Panorama nghe cũng đầy tính kỳ thú. Nghe đâu còn lắp pin mặt trời, bán đồ uống sạch, phòng ốc, dịch vụ cũng không hề tệ.
Bàn về công trình, nói 6 tầng nghe có vẻ cao ngất, che hết tầm nhìn, nhưng thực tế là những khối nhà rải ven sườn đèo, cũng biết cách tựa vào địa hình, cũng tạo bậc, chênh cốt, tỉ lệ nhịp điệu cũng khá ra gì. Việc che mất tầm nhìn là không quá nhiều, tiếc cái hình khối khô khan, và đúng là chưa ăn nhập được với bối cảnh chung.
Được biết, khách sạn được xây dựng theo chính sách kêu gọi đầu tư của huyện Mèo Vạc.Quá trình xây dựng được kéo điện, hỗ trợ rất nhiều từ phía chính quyền. Chủ khách sạn chia sẻ mong muốn giới thiệu những hình ảnh đẹp đến với du khách, giúp người Mông có công ăn việc làm, cho những đứa nhỏ có thêm manh áo ấm. Đó thực sự là những suy nghĩ rất nhân văn, vậy công trình dù đã vi phạm luật, có lẽ cũng nên được suy xét đối đáp một cách nhân văn như thế.
Dưới góc độ Kiến trúc sư, tạm bỏ qua chuyện giấy tờ, mạn phép "cà khịa" để cứu lại công trình đang đứng trước bờ vực theo cả nghĩa đen nghĩa bóng. Chỉ cần giữ nguyên hiện trạng,cần thiết có thể dỡ bỏ khối cao nhất của tòa nhà, sau đó trồng thêm thật nhiều cây, phủ xanh những mảng bê tông khô cứng, để công trình "tàng hình" giữa núi rừng, có lẽ vậy là đủ. Con người có cố gắng tạo ra những thứ hoành tráng đến mấy, sao có thể so bì với sự hùng vĩ của tạo hóa. Chi bằng khiêm tốn nép mình tựa vào sông núi để cùng thưởng ngoạn vẻ đẹp thiên nhiên.
Một chiếc răng bị sâu, bác sĩ sẽ tìm nhiều cách để làm sạch và hàn nó lại, sau cùng không thể xử lý được, người ta mới tính đến cách nhổ nó đi cơ mà, đúng không?
10.10.2019,
