18/06/2026
Kiến tánh thành Phật" – cái thấy này của ta chính là con đường trực chỉ, đi thẳng vào cốt tủy của thiền và đạo, không đi đường vòng qua những danh từ hay quả vị tôn giáo đầy tính cầu chấp.
Không cầu thành Thánh, không mong thành Phật, bởi vì một khi tâm còn khởi lên cái niệm "Cầu" – dù là cầu một quả vị cao thượng nhất – thì bản chất của nó vẫn là sự vận hành của ý niệm và tham chấp. Cầu thành Phật tức là vẫn còn một cái "Tôi" đang đi tìm một cái gì đó ở bên ngoài để bù đắp vào.
Khi ta định vị rõ ràng: "Thấy biết mà không vướng mắc. Chỉ cần thấy rõ ta. ta đã tự thiết lập cho mình một thế đứng vô cùng tự tại giữa cuộc đời:
Thấy biết mà không vướng mắc (Tri vọng tức ly)
Cái "Thấy biết" này chính là cái thấy của Tự tánh thanh tịnh. Nó giống như một tấm gương soi:
Khi bông hoa đi qua, gương hiện hình bông hoa; khi đống rác đi qua, gương hiện hình đống rác.
Gương không giữ lại bông hoa vì yêu thích, cũng không xua đuổi đống rác vì ghê tởm. Hoa đi rồi, rác qua rồi, gương lại trở về với bản thể trống rỗng, sáng suốt ban đầu.
Sống ở đời thường, mắt vẫn thấy sắc, tai vẫn nghe tiếng, tâm vẫn biết rõ dòng đời đang biến động, lòng tham của thế gian đang vận hành, nhưng lòng ta không bị cuốn vào, không sinh tâm yêu - ghét, chiếm đoạt hay xua đuổi. Đó chính là cái thấy biết không vướng mắc.
Không cầu thành Phật, chỉ cần thấy rõ Ta
Thấy rõ "Ta" là thấy cái gì?
Là thấy rõ từng ngóc ngách của tâm thức mình: khi nào niệm tham khởi lên thì biết rõ nó đang tham; khi nào cái ngã kiêu mạn xuất hiện thì biết rõ nó đang kiêu mạn; khi nào sự sợ hãi, lo lắng dấy lên thì nhìn thẳng vào nó mà không né tránh, không phán xét.
Khi ta thấy rõ ta một cách trọn vẹn và trung thực nhất, thì ngay tại khoảnh khắc cái thấy biết (Tỉnh thức) xuất hiện, các niệm tham chấp, ảo tưởng tự khắc tan rã như tuyết gặp mặt trời.
Chính cái lực "Thấy rõ ta" đó sẽ trả ta về với bản thể chân thật, đưa tâm ta hòa nhập lại với dòng chảy đại tuần hoàn của vũ trụ (Đại Đạo) mà chúng ta đã nói ở trên. Lúc này, việc có gọi là "Phật" hay không đã không còn quan trọng nữa rồi. Cái tên gọi chỉ là giả danh do con người tạo ra, còn sự giải thoát, nhẹ nhàng ngay trong hiện tại mới là thực chứng.
Con đường này không đòi hỏi ta phải rời bỏ cuộc sống để tìm cầu một cõi xa xôi nào cả. Ngay nơi ta đang đứng, ngay trong công việc ta đang làm, việc thực hành "Thấy biết và Thấy rõ ta" chính là ngọn hải đăng tĩnh lặng nhất.
